केन्द्रीय संस्करण

साहित्य

सहाना प्रधानको जन्म र शिक्षा access_timeसाउन १०, २०७७

काठमाडौँमा सुनजस्तो जीवन भोगिरहेका शङ्करलाल प्रधानको परिवार सहाना प्रधानको जन्म ताका भने पित्तलजस्तै जीवन भोगाइका क्रममा झरिसकेको थियो । शङ्करलाल प्रधानले पारिवारिक अनुशासनको कठोर रीत र आर्थिक कठिनाइसँग युद्ध गरिरहेका बेला सहाना प्रधानको जन्म भएको थियो ।  सह...

सहाना प्रधानका बाजे र बाबुको कथा access_timeसाउन ३, २०७७

सहाना प्रधानको पुर्ख्यौली थलो काठमाडौँको साँखु थियो । यिनीहरू नेपालका आदिवासी थिए । यिनीहरू नेवार जातिका ‘‍स्यापु’मा दरिन्थे । तिनै स्यापुका वंशज लक्ष्मणलाल स्यापुचाहिँ सहानाका बाजे थिए । कालान्तरमा स्यापुहरू साँखुबाट भक्तपुरमा झरे । भक्तपुरमा उन...

विचरा निर्धो जनता access_timeसाउन ३, २०७७

–इन्जिनियर राकेश कार्की   पटक पटक रनक्क रातोपारी बेस्सरी तताएर ड्याङ् कि ड्याङ् ठोकेर आरानमा फलाम पिटेजस्तै जुनसुकै शासनमा पनि पिटिने आखिर बिचरो एउटा जनता पटक पटक पग्लिएर यता उता तोडिएर मोडिएर आफ्नो अवस्था हराएर तिनै ठूल्ठूला ओहोदामा पुग्न...

नुनिला यादहरू access_timeसाउन ३, २०७७

-साकारबाबु सुबेदी धेरैपछि नाङ्गा पाउहरूले भूमी छुदाँ लाग्यो मानिसले गुमाउने धेरै रहेछ, धुलोका कण कणबाट तिमी बसायौ आज चैत्रको घामले मलाई बातायो ।   बाटाभरि छरिएका ऐनाका टुक्राहरू मृगमरिचीका प्रतिबिम्बहरू झैँ लाग्ने, कयौँ आकृतिहरु त...

प्रज्ञा प्रतिष्ठानद्वारा ३ वटा नयाँ पुरस्कार स्थापना access_timeअसार ३१, २०७७

काठमाडौं । नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानले आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ मा तीनवटा नयाँ पुरस्कार स्थापना गरेको छ । प्रतिष्ठानले नेपाल प्रज्ञालङ्कार, भानुप्रज्ञा अन्तरदेशीय नेपाली साहित्य र नेपाल प्रज्ञा अनुवाद पुरस्कार स्थापना गरेको हो । विगतमा स्थापना भएका पुरस्कारहरुलाई कायमै राखेर प्रति...

माओवादी द्वन्द्वकालको कहालीलाग्दो कथा : नियति access_timeअसार २९, २०७७

माघेसङ्क्रान्ति बितेको हप्तादिन भए पनि कवीरकी श्रीमतीले सङ्क्रान्तिकै लागि पकाएको जिर्मा बँचाइराखेकी थिइन् । सम्साँझै गाउँ ढोका थुनेर आगो ताप्ने माघको जाडोमा, कवीरको परिवारले खाना खाइसकेको थियो । पाँच वर्षकी ठूलीछोरी बजुको काखमा र जिर्मा छान्दै गरेको बाउको छेउ गर्दै ख...

दुई वर्षमै किन खोसियो आदिकवि भानुभक्तको जागिर ? access_timeअसार २९, २०७७

भानुभक्तले युवावस्थाको उत्तरार्धमा जागिर खाए, तर जागिरमा उनी धेरै टिक्न सकेनन् । मोतीरामले यिनको जागिरका प्रसङ्गमा लेखे, 'कवि भानुभक्त आचार्यजी स्वस्तिश्रीमद्राजकुमारात्मज श्री ३ कम्याण्डर–इन–चीफ् जनरल कृष्णबहादुर राणाको चाकरी गर्दथे र विक्रमीय संवत् १९०७ साल...

ढुङ्गाको कापमा झाङ्गिएको पीपल हुन् सहाना प्रधान access_timeअसार २७, २०७७

[नेपालको लोकतान्त्रिक, वामपन्थी तथा महिला आन्दोलनकी अग्रणी नेतृ सहाना प्रधानको ९३ औँ जन्मजयन्ति हो आज l नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलनका प्रणेता र नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका संस्थापक पुष्पलाल श्रेष्ठको जीवन संगिनी हुन् सहाना प्रधान l तर, सात दशक लामो राजनीतिक जीवन, त्यस क्रममा सहा...

स्वर्ग access_timeअसार २७, २०७७

एक ओजस्वीे क्षेत्रीय युवक उच्चकोटीको गुरुको खोजीमा भौतारिँदै थियो । त्यस समयमा युद्ध कौसलका अलावा विद्धता, बुद्धि, विवेक, तर्क कौशलता, धर्यता जस्ता विषयहरु गुरुहरुवाट दीक्षालिने प्रचलन थियो ।  जीवन उपयोगी विद्या, स्वयमलाई चिन्ने र अरुलाई बुझने विषय पढाउने खोजी...

एक विद्रोहीको आत्मकथन access_timeअसार २७, २०७७

-राममणि सिटौला  मैले हेर्न खोजेको थिएँ  तिम्रो ऐनामा  मेरो पनि छवि मागेको थिएँ यो धर्तिमा टेक्नलाई एक पाउ जमिन विशाल समुन्द्रमा  प्यास मेट्नलाई  एक घुट्को पानी अथाह आकाश मुनि शिर लुकाउन  सानो छत कोर्न चाहेको थिए ...

यस वर्षको ‘जसुदा स्मृति पुरस्कार’ देवेन्द्र शक्तेनलाई access_timeअसार २७, २०७७

यस वर्षको ‘जसुदा स्मृति पुरस्कार’ कवि तथा चिन्तक देवेन्द्र शक्तेनलाई प्रदान गरिने भएको छ । भानु प्रतिमा संरक्षण तथा साहित्य सम्बद्र्धन समिति इलामको बैठकले शक्तेनलाई पुरस्कृत गर्ने निर्णय गरेको हो । कवि तथा पत्रकार जसुदा खाकीको स्मृतिमा उनका पति वरिष्ठ पत्रकार...

मन्त्रीजीको डायरी access_timeअसार २५, २०७७

हुन पाए हुन्थ्यो भन्ने मेरो इच्छा उत्कट थियो । हुँला भन्ने आसचाहिँ शून्य बराबर थियो भने हुन्छ । तर म भएँ । जनआनदोलन भाग दुईपछि पनि म शोभनीय विभागको मन्त्री भएँँ । अहिले मेरो चिल्लो, चम्किलो, छुँदैमा दाग लाग्लाजस्तो आनन्ददायी वातानुकुलीत कार छ । मेरो अगाडि मेरो विरल ग...

‘दुई पुरेतका लड्डू कथा !’ access_timeअसार २२, २०७७

    अहिले म वर्षौंअघि हजूरबाले सुनाउनुभएको एउटा कथा सम्झिरहेको छु । कथा यस्तो छ— “त्यस दिन माहिला पुरेत काशीनाथ र उनका भतिजा धर्मदास मात्र घरमा थिए । घरमा खाना तैयार गरेर खाने बानी नै थिएन । भोटो कछाडमा सजिएर दुवै जना जजमानकोमा...

हाम्रो संस्कृतिमा ककुरहरु ! access_timeअसार २१, २०७७

गाउँबस्तीमा भुस्याहा कुकुरहरु पहिले पनि थिएनन् । जति थिए घरपाला नै थिए । सबै घरपाला पनि पूर्ण घरपाला थिएनन् । आंशिक थिए । घरमा परिवार कति छन् तीमध्ये प्रौढजतिले आफु खाना खाएर चुठ्न निस्कँदा एक गाँस ढिँडो दिन्थे । कुकुरले बाहिरतिर जे भेटिन्छ खाएर पेट भर्थ्यो । अरु के...

संस्मरण : सर्केनी माइजु access_timeअसार २०, २०७७

‘सालाजु, तिमीलाई सर्केनी माइजुले भेट्न चाहन्छिन् ।’ बिहेको कामको चटारो, भिनाजुलाई पाहुनाहरुको स्वागत र बिदाइ गर्न भ्याइ नभ्याइ थियो । म भने उठ्न नसकी दिदीको घरको माथिल्लो तलामा ढलिरहेको थिएँ । म परार साल भान्जा भैरवको बिहेमा तुलसीपुर दाङ पुगेको थिए...

मजदुर access_timeअसार १९, २०७७

मैले परिश्रम गरिनँ भने मेरो छोरोको स्कुलको बाटोमा पैह्रो जान्छ आधा रातमै उठिन् भने मेरी छोरीको सपनाको हत्या हुन्छ, हो म मजदुर हो बिहानैदेखि रातैसम्म परिश्रम गर्छु सपनामा पनि श्रमै श्रम देख्छु । दिनभरि भरी गह्रौँ बोराहरूले मेरै प्रीतक्षा गर्छन्, ढुङ्गा, सिमेन्ट ...

म तिम्रो सपना पूरा गर्ने छैन access_timeअसार १९, २०७७

तिम्रो सपना फुल्ने टाकुरादेखि धेरै तल थियो  त्यो अन्तिम पदचिह्न जहाँसम्म तिम्रा उमेरका पाइलाहरु उक्लिन सकेँ । तिम्रो सपना र धोका बीचको दूरत्व नाप्न मेरा तरुण पाइलाहरुलाई उत्तरदायित्वका बोझिला जुत्ता पहर्याउन अस्वीकार गरिरहेछु । हो बाउ ! म तिम्रो सपना पू...

असार १५ र किसान access_timeअसार १५, २०७७

झमझम पानी परिरहेको छ  प्रकृति जानकार छ आज असार १५ हो ।  किसानले मानो खाएर मुरी फलाउने बेला हो ।  मङ्सिरमा लहलह धानक बाला झुल्ने खेतहरु, आज हिलाम्मे छन्, टम्म पानी भरिएका छन् । कर्मवीर किसानलाई आज रोपाइँको चटारो छ  ब्याडबाट काढेको बी...

सरकार ! राजु सदाको मृत्यु कि हत्या ? access_timeअसार १३, २०७७

बिहानैदेखि यत्रतत्र देखिए एउटा डरलाग्दो खबर राजु सदाको मृत्युु त्यो पनि सरकारको सुव्यवस्थित क्वारेन्टाइनमा, पत्याउन गाह्रो भो  अफसोस  बलात्कारको घटना ओभाउन नपाउँदै छताछुल्ल भएको राजु सदाको दर्दनाक यो उस्तै गरी क्वारेन्टिन लापरवाहीको घटनाले सरकारले थ...

बाँच्न चाहन्छु access_timeअसार १३, २०७७

–प्रकाश आचार्य  हिर्काऊ बेतोडले मेरो टाउकोमा  र खल्बल्याइदेऊ मस्तिष्क  बरु बसुँला बौलाउँदै  हिर्काऊ बेस्सरी शरीरमा  र बनाइदेऊ रक्तमुछेल सहुँला दुखाइ चुपचाप ।      झिकिदेऊ आँखाहरु  र बनाइदेऊ दृष्टिविहीन...

मै पनि बुहारी access_timeअसार १३, २०७७

–शीतल शर्मा महिला माथि महिला हिंसा, यस्तै छ समाज, विपक्ष–पक्ष दुवैको कुरा, खोल्दैछु म आज । बसेका सँगै भेटिन्छन् जहाँ, सासू र बुहारी, अड्कल आफै सकिन्छ गर्न, सुरु भो जुहारी ।। गर्दिएँ बिहे छोरा त अब, अर्कैको भयो रे, सर्वस्व त्यागी आइकीसँग, नजिक गय...

रङ्गीन छाया access_timeअसार १३, २०७७

-किशोर सापकोटा ‘मणि’ हेर्दाहेर्दै म पनि ब्याच्लर पढ्ने भएछु । हुन त एसएलसी पास गर्नुभन्दा पनि पहिले मेरो जब गर्नुपर्ने बाध्यता थियो । किनभने घरमा जागिर गर्ने कोही थिएन । पैसाको मुख देख्न कि त केही जिन्सी सामानको बेचबिखन गर्नुपथ्र्यो कि कसैसँग सापट माग्नु...

म सूर्यबहादुर access_timeअसार १२, २०७७

सुन्नुस त ! मलाई चिन्नु भयो ? म सूर्यबहादुर तामाङ ! यो युगकै दुःखी मान्छे हरेक दिन अभावको सगरमाथा बोकेर न्यानो घामको खोजीमा भौँतारिरहने बिल्कुलै सपनाविहीन उपेक्षित मानव ! जसको हिँड्ने बाटोहरु खाल्डाखुल्डी गेग्रान मात्र भइरह्यो न त यी बाटोहरुमा कहिले घामको...

सत्य access_timeअसार ९, २०७७

  म निकै हिँडिसके समयको चट्टानी परतमा सत्यको उत्खनन गर्न म कैयौँपटक लडेकी छु खाडलमा जहाँ सत्य आत्मसन्तुष्ट भएर बसेको छ र उद्धारित हुन चाहँदैन किनभने धरती उसका लागि तुच्छ हो रे । म धेरै पटक खसेकी छु  अनन्त गहिराइमा र मृत्युलाई तिरस्कार गर्दै ...

एउटी सुन्दर परी access_timeअसार ९, २०७७

    सुन्दर थिइन् उनी अति सुन्दर, रुपकी रानी, थोरै शृङ्गारले पनि उनी जगमगाएको देख्छु मुसुक्क हाँस्छिन् उनी उनको मुस्कानको त्यो जादु हराएको देख्छु एउटी सुन्दर परी सुस्ताएको देख्छु उनको मोहनी नजर अस्ताएको देख्छु हिजोसम्म उनको मुस्कानले जगमगाउने त्य...

Page 2 of 51