विज्ञान/प्रविधि

आज १३९ वर्षपछि देखा पर्दै उपछायाँ चन्द्रग्रहण

काठमाडौं । चन्द्र ग्रहणको एउटा भौगलिक घटना मानिन्छ । यो सालको पहिलो चन्द्रग्रहण वैशाख २२ गते लाग्दैछ । यस बर्षको चन्द्रग्रहण यस अर्थमा पनि खास छ कि यो बुद्ध पूर्णिमाका...

विज्ञान प्रविधिको विकासमा लागेको ‘नास्ट’लाई सरकारको उपेक्षा : न पर्याप्त बजेट, न त कर्मचारी

काठमाडौं । नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा–प्रतिष्ठान (नास्ट)को वेवसाइट खोल्नुभयो भने होमपेजमै तपाईंले एउटा सूचना भेट्नुहुन्छ । गत चैत्र २६ गते प्रकाशित ‘युवा वैज्ञानिक अनुसन्धान सहयोग कार्यक्रम रोक्का सम्बन्धी’...

एक सय ३९ वर्षपछि बुद्ध पूर्णिमामा उपछायाँ चन्द्रग्रहण लाग्दै

काठमाडौं। चन्द्र ग्रहणको एउटा भौगलिक घटना मानिन्छ । यो सालको पहिलो चन्द्रग्रहण वैशाख २२ गते लाग्दैछ । यस वर्षको चन्द्रग्रहण यस अर्थमा पनि खास छ कि यो बुद्ध पूर्णिमाका दिनमा...

एआईका दिग्गज जेफ्री हिन्टनले गुगलको जागिर छोड्दै भने, ‘यो क्षेत्र खतरनाक बन्दैछ’

आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स ( एआई ) का ‘गड फादर’ मानिने जेफ्री हिन्टनले यस क्षेत्रमा नयाँ प्रयोग खतरनाक बन्दै गएको भन्दै गुगलबाट राजीनामा दिएका छन् । ७५ वर्षीय हिन्टन आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्सको...

के पृथ्वी मानवरहित हुन्छ ?

एउटा जिज्ञासाले मलाई सधैँ घेरिरहन्छ । पृथ्वीमा रहेका जीवनका समस्त प्रारूप यथावत रहेर होमो सेपियन्सको निरन्तरतामा ब्रेक लाग्यो भने के हुन्छ होला ? मैले विगतजस्तै कुनै एलियन पिण्ड पृथ्वीमा...

फोनमा कभर राख्नुहुन्छ ? थाहा पाउनुहोस् बेफाइदा

स्मार्टफोनको सुरक्षाका लागि भन्दै हामीमध्ये धेरैले कभर प्रयोग गरेका छौँ । तर फोनलाई जोगाउन गरिएको यो प्रयासले कतै यसलाई हानी त गरिरहेको छैन ? यो कुरा पढिराख्दा तपाईंलाई अचम्म लागिरहेको...

निजामती कर्मचारीका सन्ततिलाई छात्रवृत्तिका लागि दरखास्त आह्वान

काठमाडौं । सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले निजामती कर्मचारीका सन्ततिलाई छात्रवृत्ति प्रदान गर्न आवेदन आह्वान गरेको छ । मन्त्रालयको शैक्षिक प्रोत्साहन वृत्ति व्यवस्थापन समितिको सचिवालयले शुक्रबार एक सूचना जारी...

विश्वको आधा जनसङ्ख्यामा हुन्छ दिमाग नियन्त्रण गर्ने परजीवी, कस्तो होला यसको उपचार ?

प्यारासाइट टोक्सोप्लाज्मा गोन्डी त्यो परजीवी हो जुन विश्वको आधा जनसङ्ख्याको दिमागमा लुकेको हुन्छ । यद्यपि, यसका लक्षण सायदै कहिल्यै देखिन्छ । तर यदि यो परजीवीले मुसालाई सङ्क्रमित गर्‍यो भने यसले...

ह्वाट्सएपको नयाँ फिचर, एकै पटक धेरै फोनमा खाता खोल्न सकिने

मेसेजिङ प्लेटफर्म ह्वाट्सएपले एउटा नयाँ फिचर जारी गरेको छ, जसअन्तर्गत प्रयोगकर्ताहरूले अब धेरै फोनमा एउटै खाता चलाउन सक्नेछन् । यो फिचर सार्वजनिक भएपछि, चार वटा फोनहरू एउटै खातामा लिङ्क गर्न...

पृथ्वी बारे ती १० कुरा जुन असाध्यै रोचक छन्

अन्तर्राष्ट्रिय पृथ्वी दिवस हरेक वर्ष अप्रिल २२ मा मनाइन्छ । यो दिन संयुक्त राष्ट्र सङ्घले रोजेको हो । वास्तवमा, २२ अप्रिल सन् १९७० मा, दुई करोड मानिसहरू अमेरिकाका ठुला सहरहरूका...

एलन मस्कको सबैभन्दा शक्तिशाली रकेटमा प्रक्षेपण गरेको ४ मिनेट पछि विस्फोट

विश्वको सबैभन्दा शक्तिशाली रकेट बुधवार उडेको ४ मिनेटपछि मेक्सिकोको खाडीबाट ३० किलोमिटर माथि विस्फोट भएको छ । यो बेलुका करिब ७ बजे टेक्ससको बोका चिकाबाट प्रक्षेपण गरिएको थियो । यो...

एलन मस्कको आदेशपछि ट्विटरको ‘अनपेड अकाउन्ट्स’ बाट हट्यो ब्लु टिक

ट्विटरले एलन मस्कको आदेशपछि भुक्तान नगरिएका खाताहरूबाट निलो टिक हटाएको छ । माइक्रोब्लगिङ साइट ट्विटरले लिगेसी भेरिफाइड अकाउन्ट अर्थात् भुक्तान नगरिएका खाताहरूबाट निलो टिक हटाएको छ । बिहीबार राति १२ बजेदेखि...

भेरिफाइड एकाउन्टबाट ब्लु टिक हटयो, अब निश्चित शुल्क तिर्नुपर्ने

काठमाडौं। बिहीबार मध्यरातिदेखि लागु हुने गरी ट्विटरले अनपेड एकाउन्टको ब्लू टिक हटाएको छ । कम्पनिका मालिक एलन मस्कले गत साता गरेको घोषणा अनुसार ट्विटर प्रयोगकर्ताले यसअघि पाउँदै आएको ब्लु टिक...

डेङ्गु रोक्न लामखुट्टेको बन्ध्याकरण

अर्जेन्टिनामा डेंगु ज्वरोसँग लड्नका लागि वैज्ञानिकले एउटा प्रयोग गरेका छन् । उनीहरुले रेडिएशनमार्फत् लामखुट्टेको बन्ध्याकरण गरिरहेका छन् । नेशनल एटोमिक एनर्जी कमिसन (सीएनईए) की बायोलोजिस्ट मारियानेला गार्सिया अल्बाले बन्ध्याकरणको...

बृहस्पतिको चन्द्रमाको लागि अन्तरिक्ष अभियान सुरु

पेरिस । युरोपेली अन्तरिक्ष एजेन्सीले शुक्रबार बृहस्पतिको चन्द्रमामा आफ्नो मिसन सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गरेको छ। मौसमको खराबीका कारण बिहीबार प्रक्षेपण स्थगित गरिएको थियो । एरियन ५ रकेट स्थानीय समय अनुसार ९...

इन्टरनेटको दुरुपयोग र साइबर अपराध एउटै होइन: साइबर विज्ञ भट्टराई

पछिल्लो समय साइबर सुरक्षा अपराध तीव्र रूपले बढेको छ । यो सरकारी तथ्याङ्कले देखाएको कुरा हो । देशमा प्रविधिको विकाससँगै साइबर सुरक्षासम्बन्धी अपराधमा पनि वृद्धि हुँदै गइरहेको छ । यसलाई...

ट्विटरमा फेरि फर्कियो चरा

ट्विटरको चर्चित निलो चरा प्लेटफर्ममा फर्किएको छ । ट्विटरको चराको लोगोलाई डोजकोइनको लोगोले प्रतिस्थापन गरेर सबैलाई चकित पारेको केही दिनपछि अर्बपति तथा माइक्रोब्लगिङ साइटका मालिक एलन मस्कलाई निलो चरालाई पुनः...

सम्बन्ध स्थापित गर्दा मरेको नाटक गर्छन् माकुरा, कारण चकित पारिदिने

माकुराले बनाएको जालो जति जटिल हुन्छन्, त्यति नै जटिल हुन्छन् माकुराको दुनियाँ । माकुराका केही प्रजातिमा सेक्सपछि भाले पोथीको सिकारमा पर्छन् । पोथीले भालेलाई मारेर खान्छ । आफूलाई जोगाउने प्रयासमा...

चन्द्रमामा जाने चार अन्तरिक्ष यात्रीको नाम सार्वजनिक, क्रिस्टिना पहिलो महिला बनिन्

अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले ५० वर्षपछि चन्द्रमामा जाने चार अन्तरिक्ष यात्रीको नाम सार्वजनिक गरेको छ । क्रिस्टिना कोच चन्द्रमा जाने टोलीमा सामेल हुने पहिलो महिला हुन् । साथै, भिक्टर...

एलन मस्कले चरा उडाए, कुकुरलाई बसाए : के हो पूरा मामिला ?

What's happening ? अर्थात्, के भइरहेको छ ? सधैँ ट्विटरको गृह पृष्ठमा देखा पर्ने प्रश्नको एउटा सम्भावित जवाफ हो – धेरै कुरा भइरहेको छ । त्यो किनभने ट्विटर निरन्तर...

ट्विटरको लोगो परिवर्तन, अब निलो चराको ठाउँमा कुकुर

काठमाडौँ । सामाजिक प्लेटफर्म ट्विटरमा अर्को ठुलो परिवर्तन गरिएको छ। यस पटक एलोन मस्कले ट्विटरको लोगो परिवर्तन गरेका छन् । यसको मतलब अब ट्विटरबाट निलो चरा गायब भएको छ। ...

ट्विटरमा सबैभन्दा धेरै फलोअर्स कसको छ ?

के तपाईंलाई थाहा छ ट्विटरमा सबैभन्दा धेरै फलोअर्स कसको छ ? सङ्केत – तपाईंलाई उनको नाम थाहा छ । ट्विटरका मालिक एलन मस्कका अहिले ट्विटरमा सबैभन्दा धेरै फलोअर्स छन्...

एआईका कारण लाखौं रोजगारी गुम्ने खतरा, जोखिममा कुन कुन पेशा ?

आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई)का कारण आगामी दिनमा विश्वभर ३० करोड रोजगारी गुम्न सक्छ । अमेरिकी बैङ्क गोल्डम्यान साक्सको रिपोर्टमा एआईले ३० करोड रोजगारी प्रतिस्थापन गर्न सक्ने दाबी गरेको छ । ...

अप्रिल १ देखि ट्विटरमा ठूलो परिवर्तन, फलो नगरे हट्नेछ ब्लू टिक

न्युयोर्क । इलोन मस्कले ट्वीटर खरिद गरेदेखि नै यसमा निरन्तर परिवर्तन हुँदै आएको छ । अब ट्विटरमा नयाँ परिवर्तन आउँदैछ। यदि तपाईंले यसलाई पालना गर्नुभएन भने लिगेसी प्रमाणित ‘ब्लू टिक’...

मस्कको ‘च्याट जीपीटी’सँग प्रतिस्पर्धा गर्न गुगलले ल्यायो ‘च्याटबोट बार्ड’

काठमाडौँ । गुगलले एलन मस्कको ओपन एआईले ल्याएको ‘च्याट जीपीटी’सँग प्रतिस्पर्धा गर्नका लागि ‘च्याटबोट बार्ड’ सार्वजनिक गरेको छ । तर, यो एआई १८ वर्ष पुगेका प्रयोगकर्तालाई मात्रै उपलब्ध हुनेछ ।...

च्याट जिपिटीको नयाँ संस्करण जिपिटी–४ : भान्साको सामान हेरेर के बनाउने भनिदिन्छ

कल्पना गर्नुहोस् कि तपाईँ घरमा एक्लै हुनुहुन्छ र खानामा के बनाउने भनेर तपाईँले सोच्न सक्नुभएको छैन । यस्तोमा तपाईँले आफ्नो फ्रिजमा राखिएको सामानको फोटो खिचेर च्याटबोटलाई के बनाउने आइडिया देऊ...

अमेरिकामा पुनः टिकटक प्रतिबन्धको धम्की, अमेरिकाले राख्यो कडा सर्त

लोकप्रिय भिडियो एप टिकटकलाई अमेरिकाले प्रतिबन्ध गर्ने चेतावनी दिएको छ । चिनियाँ मालिकहरूले हिस्सेदारी विक्री नगरे अमेरिकाले टिकटकमाथि प्रतिबन्ध लगाउने चेतावनी दिएको हो । समाचार एजेन्सी रोयटर्सले टिकटकका प्रवक्ता...

फेसबुकको अभिभावक कम्पनि मेटाले १० हजार कर्मचारी कटौती गर्ने

काठमाडौं । फेसबुकको अभिभावक कम्पनीले पुनः १० हजार कर्मचारीहरू कटौती गर्ने भएको छ । चार महिनाअघि ११ हजार कर्मचारीहरूलाई हटाएको मेटा प्लेटफर्म पुनः १० हजार कर्मचारी कटौती गर्न लागेको हो...

पृथ्वीतर्फ अघि बढ्दै गरेको क्षुद्रग्रह सन् २०४६ को भ्यालेन्टाइन्स डेमा आइपुग्ने : नासा

वासिङ्टन । हालै पत्ता लागेको क्षुद्रग्रह सन् २०४६ मा पृथ्वीको नजिकबाट गुज्रने नासाले मंगलबार एक ट्वीट गर्दै जानकारी दिएको छ । यो क्षुद्रग्रह पृथ्वीसँग ठोक्किने सम्भावना न्यून रहेको पनि जानकारी...

सौर्य मण्डलमा सूर्यभन्दा अघि पानी थियो : वैज्ञानिकले भने – ताराबाट ग्रहमा पानी आयो

सौर्य मण्डलमा सूर्यभन्दा पहिले पानी थियो । सौर्य मण्डलको निर्माणको अनुसन्धानमा लागेका वैज्ञानिकको भनाइ यही हो । वैज्ञानिकहरू धेरै वर्षदेखि ब्रह्माण्डमा सबैभन्दा पहिला कसको अस्तित्व थियो भनेर पत्ता लगाउन खोजिरहेका...

रिस उठ्दा किन ढोका ढ्याम्म लगाउँछौँ ? विज्ञानले बतायो कारण

के तपाईँ पनि रिस उठ्दा ढोका ढ्याम्म लगाउनुहुन्छ ? यस्तो लगभग सबैलाई हुन्छ । रिस देखाउनका लागि ढोका बेस्सरी लगाउनु वा भाँडा बजार्नु एकाधको बानी नभई यो प्राकृतिक प्रतिक्रिया हो...

जापानको नयाँ रकेट आफ्नो पहिलो उडानमा नै फेल, अन्तरिक्षमा विस्फोट गराइयो

जापानको स्पेस एजेन्सी जाक्सा अर्थात् जापान एयरोस्पेस एक्सप्लोरेसन एजेन्सीले मङ्गलवार अर्थात् सात मार्च २०२३ मा भारी क्षति व्यहोर्नुपर्यो । एजेन्सीको नयाँ रकेट एचथ्री आफ्नो पहिलो उडानमा नै फेल भयो ।...

च्याटजीपीटीले सुरु गर्‍यो एपीआई, अन्य प्लाटफर्ममा पनि प्रयोग गर्न सकिने

काठमाडौँ । च्याटजीपीटीको जहाँत्यहीँ चर्चा हुँदैछ । यस च्याटबटलाई ‘ओपन एआई’ ले निर्माण गरेको हो । डिसेम्बरको तथ्यांकअनुसार यस प्ल्याटफर्ममा मासिक सक्रिय सदस्यको सङ्ख्या १० करोड पार भएको छ । ...

जापानको एच–थ्री रकेट प्रक्षेपण असफल, अन्तरिक्ष कार्यक्रममा धक्का

टोकियो । जापानको एच–थ्री रकेटको मंगलबार गरिएकोप्रक्षेपण असफल भएको छ । रकेटको लिफ्टअफको मात्र १५ मिनेटमा नै कन्ट्रोलरले ‘डिस्ट्रक्ट’ (विनाश) को सन्देश दिएको जापानको स्पेस एजेन्सीले जानकारी दिएको हो । ...

जापानले अर्को हप्ता पहिलो एच–थ्री रकेट प्रक्षेपण गर्ने

टोकियो । जापानले आफ्नो एच–थ्री रकेटको पहिलो प्रक्षेपण आगामी हप्ता सोमबार गर्ने तयारी गरेको छ । ‘जापान एयरोस्पेस एक्सप्लोरेशन एजेन्सी (जाक्सा)’ ले एच–थ्री रकेटको उद्घाटन उडान सोमबारदेखि शुक्रबारसम्म हुनसक्ने जनाएको...

सौर्य मण्डलभन्दा पनि पुरानो क्षुद्र ग्रहमा भेटियो ‘जीवन’

पृथ्वी र मंगलबीच सूर्यको चक्कर लगाउने क्षुद्र ग्रह रियुगूमा जीवन पैदा गर्ने तत्त्व भेटिएको छ । यो क्षुद्र ग्रह सौय मण्डलभन्दा पनि पुरानो छ । अर्थात्, सौर्य मण्डल बन्नु अगावै...

जहाँ बढी वायु प्रदूषण, त्यहाँ भाँचिरहेका छन् धेरै हड्डी : नयाँ अनुसन्धानमा खुलासा

तपाईँ जति बढी वायु प्रदूषण भएको सहर वा इलाकामा बस्नुहुन्छ, तपाईँको हड्डी त्यति नै कमजोर हुँदै जान्छ । अस्टियोपोरोसिसजस्तो क्रोनिक रोग बढी लाग्छ । हड्डी यति नाजुक हुनेछन् कि ती...

ह्वावे क्लाउडद्वारा आयोजित २ दिने सम्मेलन सम्पन्न

काठमाडौँ । ग्लोबल क्लाउड कम्पनीले इन्डोनेसियाको बालीमा २३ देखि २४ फेब्रुअरीसम्म एपीएसी पार्टनर लिडरशिप शिखर सम्मेलन सम्पन्न भएको छ । ह्वावे क्लाउडले ‘गो टुगेदर, ग्रो टुगेदर’ भन्ने नाराका साथ दुई...

कसैले लुकेर हेरिरहेको पनि तपाईँलाई कसरी थाहा हुन्छ ?

मस्तिष्कका १० विभिन्न भागहरू मानव साइटसँग जोडिएका छन् । यसमा भिजुअल कोर्टेक्स मुख्य हो । यो मस्तिष्कको पछाडिको ठुलो भाग हो, जसले हेर्न मद्दत गर्छ । अमिग्डेलाले पनि त्यस्तै काम...

एलन मस्क पुनः बने विश्वका सर्वाधिक धनी व्यक्ति

विश्वको अर्बपतिको सूचीमा निकै ठुलो फेरबदल भएको छ । टेस्लाका मुख्य कार्यकारी अधिकारी एलन मस्क पुनः एक पटक विश्वका सर्वाधिक धनी व्यक्तिको शीर्ष स्थानमा परेका छन् । मस्कको सम्पत्तिमा पछिल्लो...

झापामा विपद्जन्य घटनाबाट एकै महिनामा १० करोडभन्दा बढीको क्षति

खोलाको दहमा डुबेर १४ वर्षीया बालिकाको मृत्यु

उद्योग वाणिज्य महासंघ कोशीद्वारा चिया निर्यात अवरोध खुलाउन माग

नक्कली शैक्षिक प्रमाणपत्र पेस गरेर जागिर खाने बालविकास सहजकर्ताविरूद्ध भ्रष्टाचार मुद्दा

मधेस प्रदेशबाट रास्वपाले कसरी छान्छ महाधिवेशन प्रतिनिधि ?

रौतहटको सवारी व्यवस्थापनमा सुधार

बोट एउटाः आँपका जात दुई वटा

पर्सामा १०९ किलो गाँजासहित दुई जना पक्राउ

तेस्रो बागमती प्रदेश खेलकुद प्रतियोगिता सुरु, ४ हजार खेलाडी सहभागी हुँदै

महाभारतकालीन इतिहाससँगै धर्म र पर्यटनलाई जोड्दै भुटनदेवी

पशुपति क्षेत्र विकास कोषको गुरुयोजनाको मारमा स्थानीय : तिलगंगाका विस्थापित विगत ४५ दिनदेखि धर्नामा

कर्णाली प्रदेशमा आगामी आवमा १२२ पुल निर्माण हुने

हौसिएर बजेट बनाएपछि समस्यामा पोखरा महानगर, ४५ करोड भुक्तानी रोकिने

कहिले खाली हुन्छ पोखरा बसपार्क ? फेरि थपियो समितिको म्याद

सामाजिक सुरक्षा कोषमा जोडिँदै अनौपचारिक क्षेत्रका श्रमिक

फोहर बिक्रीबाट २४ लाख आम्दानी

विशेषाधिकार समितिको राष्ट्रिय सम्मेलन सम्पन्न, ‘लुम्बिनी घोषणा पत्र–२०८३’ जारी

दुई बालिकामाथि जबरजस्ती करणी गरेको आरोपमा ५५ वर्षीय व्यक्ति पक्राउ

रूपन्देहीमा एक महिनामा १८२ मुद्दा, ४६ फरार प्रतिवादी पक्राउ

दैलेखमा बालिकालाई जबरजस्तीकरणी आरोपमा एक जना पक्राउ

मध्यपश्चिम विश्वविद्यालयका १९२८ विद्यार्थी दीक्षित

रास्वपा कर्णाली अधिवेशन : उपसभापतिसहित पदाधिकारी र सदस्य चयन

विश्वविद्यालयको पाठ्यक्रमलाई अत्याधुनिक र रोजगारउन्मुख बनाइनेछ : शिक्षामन्त्री

दोधारा–चाँदनी सुक्खा बन्दरगाहको भौतिक प्रगति १२ प्रतिशत

बाजुराको लाम्पाटामा हेलिकाेप्टरबाट पठाइयो सशस्त्रको बन्दोबस्ती सामान

विद्यालयलाई अनुदानः शिक्षक विद्यार्थीलाई पुरस्कार

मिलेमतोमा ठेक्का, प्रमाण लुकाउन कागजात नै गायब