अर्थ-विचार

नेपालको पूर्वाधार विकास : एक चुनौती र समाधानको खाका

काठमाडौँ । नेपालमा सङ्घीयताको प्रारम्भसँगै पूर्वाधार विकासको गतिले तीव्रता पाएको देखिन्छ, तर यसको कार्यान्वयनमा देखिएका केही गम्भीर चुनौतीहरूले समग्र विकास प्रक्रियालाई नै प्रभावित पारेका छन् । आर्थिक वर्ष २०७४/७५ देखि...

बढ्दो पेट्रोलियम मूल्य र शून्य अनुगमन : राज्यको भूमिकामाथि उठेका प्रश्नहरू

नेपालमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य वृद्धिसँगै समग्र बजार मूल्यमा हुने चर्को प्रभाव र मूल्य घट्दा पनि उपभोक्ताले त्यसको प्रत्यक्ष लाभ नपाउने प्रवृत्तिले जनमानसमा गहिरो असन्तोष सिर्जना गरेको छ। पेट्रोलको मूल्य बढ्नेबित्तिकै...

सरकारी खर्च कटौती गर्ने उपायहरू

कुनै पनि देशको सरकार सञ्चालनमा आय र व्ययको अहम् भूमिका रहन्छ। आय-व्ययको अनुपात सन्तुलित भएमा त्यस देशको आर्थिक स्वास्थ्य दरिलो हुन्छ। यसका लागि कि आय बढाउनुपर्ने हुन्छ, कि खर्चमा मितव्ययिता...

‘पश्चिम एसिया युद्धले नेपालको वैदेशिक रोजगार संकटको डिलमा’

नेपालको वैदेशिक रोजगार क्षेत्र यतिबेला गम्भीर संकटमा छ । पश्चिम एसियामा देखिएको तनावले यस क्षेत्रमा ठुलो असर पारेको छ भने आगामी दिनमा झन् ठुलो उतारचढाव आउने देखिन्छ । नेपालको वैदेशिक...

भारतीय रुपैयाँसँगको स्थिर विनिमय दर परिवर्तन गर्ने वा नगर्ने ?

नेपालमा प्रायः निर्वाचनलगत्तै विकास, रोजगारी, मूल्यवृद्धि, लगानी र सुशासनबारे बहस सुरु हुने गरेको छ । सोही अनुरूप अहिले पनि अर्थतन्त्रका विविध आयाम र सम्भावनालाई लिएर छलफलहरू सुनिँदैछन् । यिनै छलफलमा...

निजी कम्पनीले न्यून दोहन गर्न सकेकोमा निराश गभर्नर

राष्ट्र बैंकको गभर्नर भन्ने बित्तिकै देशको आर्थिक तथा वित्तीय क्षेत्रको मुख्य नेतृत्वकर्ता भन्ने बुझिन्छ । गभर्नरले मौद्रिक नीति निर्माण र कार्यान्वयन, बैंक तथा वित्तीय संस्थाको नियमन र सुपरिवेक्षण, वित्तीय स्थिरता...

अर्थतन्त्रलाई कस्मेटिक होइन, संरचनात्मक शल्यक्रियाको खाँचो छ

सरकारले हालै बजेटको अर्धवार्षिक समीक्षा सार्वजनिक गरेको छ । सरकारी संयन्त्रले पेस गरेका तथ्याङ्क र दाबीहरू सुन्दा लाग्न सक्छ । मुलुकको अर्थतन्त्रमा सबै ठिकठाक छ । अर्थतन्त्र लयमा फर्किँदैछ ।...

नेपालको पर्वतीय पर्यटन: नीतिगत समस्या र सुधारका अपरिहार्य कदमहरू

नेपालको परिचय विश्वसामु हिमाल र पहाडसँग जोडिएको छ । पर्वतीय पर्यटन नेपालको अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड हो भन्दा फरक पर्दैन, तर अपार सम्भावना बोकेको यो क्षेत्र दशकौँ पुराना नीति, व्यावहारिक कठिनाइ र...

तीन तहका सरकारको भूमरीमा पूर्वाधार, रूग्ण आयोजनाको चक्रव्यूह

देश संघीयतामा जानुअघि विकास निर्माणका कामको व्यवस्थापन केन्द्रीय सरकारबाट नै हुन्थ्यो । सीमित मात्रामा आह्वान हुने बोलपत्रले राज्यको पुँजीगत खर्चलार्ई व्यवस्थापन गरिरहेको थियो । राज्यले पूर्वाधार निर्माणमा गर्ने भुक्तानीमा खासै...

डिजिटल चन्दा सङ्कलन र आसन्न चुनाव

हिजो फेसबुक चलाउँदै गर्दा मेरो नजर एउटा दलको उम्मेदवारले चुनावी खर्च जुटाउन आफ्नो बैंकको क्यूआर कोड फेसबुकको भित्तामा राख्नुभएको पोस्टमा पर्यो। फेसबुकको त्यो पोस्ट र त्यसमाथिका नकारात्मक टिप्पणी र डिजिटल...

२० निर्माण कम्पनी कालोसूचीमा

काठमाडौँ । सार्वजनिक खरिद अनुगमन कार्यालयले २० वटा निर्माण व्यवसायी तथा आपूर्तिकर्तालाई कालोसूचीमा राखेको छ। प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयअन्तर्गतको उक्त कार्यालयले विभिन्न सार्वजनिक निकायको सिफारिसका आधारमा सार्वजनिक खरिद ऐन, २०६३...

आर्थिक दृष्टिकोणमा कोशी प्रदेश

कोशी प्रदेश विश्वका दुई विशाल अर्थतन्त्र भएका देश भारत र चीनको बिचमा अवस्थित नेपालको सबैभन्दा पूर्वी भागमा रहेको एक महत्त्वपूर्ण प्रदेश हो । यस प्रदेशको भौगोलिक बनावट र वातावरणीय विविधता...

चीनको ग्लोबल डेभलपमेन्ट इनिसिएटिभको नेपालमा प्रभाव

चीन चानचुन छैन र चीनलाई चिन्न चानचुने बुद्धिले पुग्दैन । आजकाल विश्व राजनीतिमा शक्ति सन्तुलन, विकासको अवधारणा र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यका स्वरूपहरू तीव्र रूपमा परिवर्तन भइरहेका छन् । चीनको विकासले नयाँ...

नेपालको पछिल्लो बैंकिङ अवस्था र अबको चुनौती

नेपालको आर्थिक अवस्था, यसले भोगिरहेका चुनौती र भविष्यमा गर्नुपर्ने सावधानीहरूबारे धेरै बहस टीकाटिप्पणीहरू भइरहेका छन् । सबै क्षेत्रले आफ्नो आफ्नो क्षेत्रबाट देशको अर्थव्यवस्थामा टेवा पुर्‍याउन यथाशक्य योगदान दिइरहेका छन् । ...

पर्यावरण, स्वास्थ्य तथा खाद्य सुरक्षाको अचुक साधन : मौरी परागसेचन

परागसेचन बिरुवामा हुने प्रजनन प्रक्रिया हो । यसमा फूलको भाले वीज पोथी अङ्गमा पर्न गई सेचन वा मिलन भई बिरुवामा गर्भधारण हुन्छ । बालीनाली उत्पादनका लागि यो प्रक्रिया अपरिहार्य हुन्छ...

‘करदाता र कर अधिकृत कोही पनि बेइमान हुन नपर्ने प्रणाली विकास गर्दैछौं’

सबैभन्दा बढी कर तिरेर राष्ट्र निर्माणमा योगदान गर्ने उद्यमी-व्यवसायीहरुबिच आर्थिक क्रियाकलाप र सामाजिक स्थायित्वको गहिरो सम्बन्ध छ । जब नागरिकले सरकारले आफूलाई सामाजिक सुरक्षा, विकासमा पहुँच र आर्थिक अवसर मार्फत...

'बैंकले कागजमा होइन, माटोमा काम गर्नेलाई ऋण दिनुपर्छ'

बैंकिङ क्षेत्रले आज विभिन्न चुनौतीको सामना गरिरहेको छ । हामीले बैंक स्तरबाट मात्रै होइन, कर्मचारी, ग्राहक र लगानीकर्ता स्तरका सबै दृष्टिकोण हेरिरहेका छौं, उहाँहरुको कुरा र समस्या सुन्दै आएका छौं...

पुँजी पलायनको दुष्चक्र: जेनजी विद्रोहपछि नेपालमा लगानीको सुरक्षा र कानुनको शासनमाथि प्रश्न

नेपाल, जुन लामो समयसम्म ‘शान्त हिमाली राज्य’ को रूपमा विश्वभरि चिनिन्थ्यो, अहिले आन्तरिक असन्तुष्टिको विस्फोट, भूराजनीतिक अस्थिरता र त्यसको प्रत्यक्ष परिणाम स्वरूप पुँजी पलायनको गम्भीर जोखिमजस्ता तीन ठुला चुनौतीहरूको एकैसाथ...

‘जेनजीले मेट्रोरेल विकासमा चासो राख्नुपर्छ’

नेपालमा सार्वजनिक यातायातको व्यवस्थापन दिनदिनै जटिल बन्दै गएको अवस्थामा केही वर्षदेखि उपत्यकामा रेल सेवा सञ्चालन गर्नुपर्ने विषय बहसको केन्द्रमा रहेको छ। पूर्व-पश्चिम रेलमार्ग निर्माणको चरणमा छ भने जयनगर-जनकपुर सञ्चालनमा छ।...

नेपाली जुत्ता उद्योग आत्मनिर्भरताको यात्रामा, छैन सरकारी संरक्षण

कुनै समय आयातमा मात्रै निर्भर रहेको नेपाली जुत्ता उद्योग अहिले आत्मनिर्भरताको गौरवपूर्ण यात्रा गरिरहेको छ । यस उद्योगले उच्च रोजगारी सिर्जना गर्दै राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याइरहेको छ । नेपाली...

मेक्सिकोदेखि यात्रा गर्दै तिहारसम्म आइपुगेको सयपत्री फूलको कथा

तिहार पर्व दसैँको उल्लास मन्द हुँदै जाँदा ढोका ढकढक्याउँदै हिन्दु धर्मावलम्बीहरूको घरआँगन नजिक आउँछ । तिहार केवल उज्यालो, फूल र मिठाइको पर्व मात्र होइन, यो ‘फूलहरूको पर्व’ पनि हो ।...

नेपालमा राजनीतिक परिवर्तनभन्दा बढी जरुरी छ आर्थिक क्रान्ति

नेपालले हालै इतिहासको महत्त्वपूर्ण मोड पार गर्‍यो । जेनजी पुस्ताले गरेको आन्दोलनले देशको परम्परागत राजनीतिक जग त हल्लाइदियो नै, सामाजिक र आर्थिक चेतनामा पनि गहिरो प्रभाव पारेको छ । यो...

पक्कु फेस्टिभल : परम्परा र आधुनिकताको सङ्गम

नेपालीहरूको महान् चाड दसैँ एक धार्मिक संस्कार मात्रै होइन, आत्माको गहिरो अभिव्यक्ति र परिवारसँग बाँडिने खुसीको साझा उत्सव पनि हो। दसैँ भन्नासाथ हरेक नेपालीको मनमा उही दृश्य उभिन्छ, गाउँले चुलोको...

बागमती प्रदेशको विकास : समृद्धिको बाटो कि विपदको अँध्यारो सुरुङ ?

हरेक वर्ष मनसुनको आगमनसँगै बागमती प्रदेशका पहाडी जिल्लामा डरको कालो बादल मडारिन थाल्छ । समाचारका पानाहरू पहिरोले घर बगाएका, बाढीले खेत डुबाएका र अकालमा ज्यान गुमाएका दर्दनाक कथाले भरिन्छन् । संघीय...

देश कसैले बनाउन र कसैले बिगार्न सक्छ ?

हामीले अर्को बहसलाई पनि सँगसँगै अगाडि बढाउन आवश्यक छ– के देश कसैले बनाउन वा बिगार्न सक्छ ? यसबारे पनि मलाई काफी चासो छ र सिधै उत्तर दिनसक्ने अवस्थामा छु ।...

लुम्बिनी संरक्षण : उद्योग हटाउन हतार होइन, उचित व्यवस्थापन गर्नुपर्छ

विश्व शान्तिको मुहान, भगवान् गौतम बुद्धको जन्मस्थल र विश्व सम्पदा सूचीकृत लुम्बिनी नेपालको मात्र नभई सम्पूर्ण मानव जातिको साझा धरोहर हो । लुम्बिनीको संरक्षण र संवर्द्धनका लागि नेपाल सरकार तथा...

विकासका दृष्टिले नेपालको सकारात्मक र नकारात्मक पक्षको चिरफार

के देश कसैले बनाउन वा बिगार्न सक्छ ? नेपाल बन्दैछ वा नेपाल बन्दैछैन ? विकासको बाटोमा हामी कहाँ छौँ र कता जाँदैछौँ ? यी प्रश्नसँगै अर्को प्रश्न पनि अहिले जबर्जस्त...

बैंकिङ क्षेत्रको सबैभन्दा ठुलो चुनौती निक्षेपकर्ताले पाइरहेको न्यून प्रतिफल हो

बैंक तथा वित्तीय संस्थाले आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले प्रकाशन गरिसकेका छन् । यो वित्तीय विवरणले संस्थाहरूको नाफा र लाभांश क्षमतामा बढेको अवस्थालाई देखाएको छ भने अन्य...

जडीबुटी कम्पनीलाई अधिकार सम्पन्न प्राधिकरणका रूपमा अघि बढाउन जरुरी

४५ वर्षअघि तत्कालीन सपही गाउँ पञ्चायत अन्तर्गत तामागढी जङ्गलको उत्तरतर्फ जडीबुटी उत्पादन तथा प्रशोधन कम्पनी स्थापना भएको हो । कम्पनी यहाँ आएपछि हातमा सिप भएका/नभएका, लेखपढका नभएकाले पनि रोजगारी पाए...

आगामी वर्षदेखि जडीबुटी खेतीमा पालिकाले अनुदान दिन्छ

कोल्हवीमा जडीबुटी कारखाना स्थापना भएपछि किसानहरूले जडीबुटी खेती सुरु गरेका हुन् । यहाँ व्यापक रूपमा सुगन्धित जडीबुटी खेती सुरु भयो । कम्पनीले किसानलाई मल, बिउ, जोताइ उपलब्ध गराएर खेती गर्न...

नेपालका जडीबुटीबाट पतञ्जलि र डाबर नेपाल मालामाल

२०१४ सालमा वनस्पति विभाग स्थापना भयो । कम्पनी ऐन आएपछि सबैलाई छुट्ट्याउने भनेर २०३८ साल पुस १७ गते जडीबुटी उत्पादन तथा प्रशोधन केन्द्र स्थापना भएको हो । यसको मुख्य उद्देश्य...

पञ्चतत्त्व र घान्द्रुकबिचको अन्तर्द्वन्द्व

भर्खरै नेपाल आर्ट काउन्सिलमा दुईवटा कला प्रदर्शनी सम्पन्न भए । एउटा थियो, काठमाडौँ विश्वविद्यालय (केयू) को कला सङ्कायमा अध्ययनरत स्नातक तहको अन्तिम वर्षका छात्रछात्राको कला प्रदर्शनी, यो प्रदर्शनी २९ जुनदेखि...

प्रतिफलमुखी पूर्वाधार विकासमा यथेष्ट पुँजी परिचालनका लागि प्रदेश लगानी कोष

प्रदेश सरकारहरू औचित्य पुष्टि गर्ने चरणमै छन् । प्रदेश राख्ने कि खारेज गर्नेसम्मका बहस भइरहेका छन् । कुनै पनि विषय निरपेक्ष राम्रा वा खराब हुने नभई हामीले कसरी ग्रहण गर्छाैं...

हिजोको एनसीसीएनजस्तो नबनोस् आजको पूर्वाधार कम्पनी

सरकारले आफ्नो नियन्त्रणमा रहने गरी सार्वजनिक खरिद ऐनमा संशोधन गरेर एउटा पूर्वाधार निर्माण कम्पनी स्थापना गरेको छ । तर कतै यो कम्पनीको पनि विगतमा सरकारको पूर्ण स्वामित्वमा रहेको नेसनल कन्स्ट्रक्सन...

गौरवका सिँचाइ आयोजनाहरू समयमै बनाएर किसानको मुहारमा खुसी दिन्छौँ

नेपालको समृद्धिको आधार कृषि हो र कृषिको प्राण सिँचाइ हो । जब किसानको खेतमा पानी पुग्छ, तब उनीहरूको मुहारमा सन्तुष्टि र खुसीको चमक देखिन्छ । सरकारले किसानको खुसीलाई केन्द्रमा राखेर...

मधेसमा सिँचाइ : हामी नीति बनाउने तहबाटै चुक्यौँ

– मधेसका किसानहरू अहिले व्यापक समस्यामा छन् । आकाशबाट पानीको एक थोपा खसेको छैन, हामीले गाडेका बोरिङ र इनारका मुहान सुकिसके । रोपेको धान खेतमै सुकेर पराल बन्दै छ,...

कोशीमा चालु खर्च वृद्धि भएको होइन

कोशी प्रदेश सरकारको चालु खर्च बढ्दै गएको र पुँजीगत (विकास) खर्च घट्दै गएको विषयमा सार्वजनिक रूपमा चासो र चिन्ता व्यक्त भइरहेका छन् । के प्रदेश सरकारको वित्तीय अनुशासन कमजोर भएको...

आन्तरिक राजस्व कार्यालय वीरगञ्जद्वारा गत आवमा नौ अर्ब ४१ करोड राजस्व सङ्कलन

पर्सा । आन्तरिक राजस्व कार्यालय वीरगञ्जले गत आर्थिक वर्षमा रु नौ अर्ब ४५ करोड ९५ लाख सात हजार राजस्व सङ्कलन गरेको छ । कार्यालयले आव २०८०/८१ को तुलनामा गत आर्थिक...

गत आर्थिक वर्षको समीक्षा : अर्थतन्त्रका सूचक सकारात्मक तर उपलब्धि सतही

केही बाहिरी सूचकलाई आधार मान्ने हो भने पछिल्लो आर्थिक वर्षको समग्र अर्थतन्त्रको सकारात्मक तस्बिर देखिएजस्तो लाग्छ । तर, गहिरिएर विश्लेषण गर्दा यी उपलब्धि दिगो र वास्तविक नभई सतही र कृत्रिम...

अनौपचारिक बजारमा रमाउन थालेका व्यापारीले एमआरपीको विरोध गरे

एमआरपी भनेको अधिकतम खुद्रा मूल्य हो । आयातकर्ता अथवा उद्योगीले आफ्नो वस्तु उपभोक्ताको ढोकासम्म पुग्दा लाग्ने लागतसहितको मूल्य राखेको हुन्छ । उनीहरूले गरेको सम्पूर्ण खर्च कटाएर अहुन्तिम विन्दुसम्म पुग्नको लागि...

कोशीमा सत्ता परिवर्तनको खेल : एमाले र नेकपाका नेता काठमाडौँ केन्द्रित

झापाबाट हराएका ६५३ जना एक वर्षमा फेला

वन कार्यालयको स्कोरपियोसँग ठोक्किँदा महिलाको मृत्यु

शिक्षकले भन्थे, ‘उत्तरपुस्तिका मसँग छ कति नम्बर चाहिन्छ ? त्यसको बदला फोटो पठाऊ’

अतिक्रमित वनक्षेत्रको संरचना हटाइयो

लालबकैया बाँधको उच्चस्तरीय अनुगमन, बाढी जोखिम न्यूनीकरणमा सतर्कता अपनाइने

कलैयामा मिनी ट्रक दुर्घटना : एकको मृत्यु, चालक पक्राउ

१ करोड १० लाख खर्च भइसकेको विद्यालय भवन ६ वर्षदेखि बेहाल

भक्तपुरमा गेस्टहाउसबाट खसेर किशोरीको मृत्यु भएको घटनाबारे प्रहरीले अनुसन्धान गर्दै

विदेशी बिरामी मार्फत् एक अर्ब ५० करोडभन्दा बढी विदेशी मुद्रा भित्र्याउँदै नेपाल नेत्रज्योति सङ्घ

काठमाडौँको बौद्धमा युवतीले गरिन् आत्मदाह प्रयास

माइक्रो म्यानेजमेन्टबाट पछि हट्यो अर्थ मन्त्रालय, रकमान्तर र कार्यक्रम संशोधनमा खुकुलो नीति

अन्नपूर्ण क्षेत्रमा एक सय ६९ देशका पर्यटकले गरे भ्रमण

गण्डकीमा प्रदेश सरकार फेरबदलः ‘पर्ख र हेर’को स्थिति

गण्डकीमा ७८ प्रतिशत रोपाइँ

उच्च अदालत पोखरामा डेढ वर्ष नाघेका मुद्दाको सङ्ख्या शून्य

चार अर्ब ३० करोड बढी राजस्व सङ्कलन

महिलालाई थारु परिकार बनाउने सीप

कुनै शीर्ष नेतासँग भेटवार्ता भएको छैन : मुख्यमन्त्री आचार्य

बाँकेमा रु १३ करोड ६१ लाखका सामान बरामद

सुर्खेतमा अपराधजन्य घटनाको ग्राफ बढ्दो

कर्णालीमा सत्ता संकटः कांग्रेस–एमाले गठबन्धनमा कसबाट भयो धोखाधडी ?

सल्यान प्रहरीद्वारा अवैध भरुवा बन्दुक बरामद

सुर्खेतमा ट्राफिक कारबाहीबाट १ करोड ३२ लाख भन्दा बढी राजस्व सङ्कलन

‘डिजिटल’ पहिचान प्रणालीप्रति नागरिकको आकर्षण बढ्दै

बाजुरा जिप दुर्घटना अपडेट : घाइते भएकामध्ये दुई जनाको मृत्यु

बजेट नआए पनि सुदूरपश्चिममा नियमित प्रशासनिक काम राेकिँदैनन् : अर्थमन्त्री धामी

कञ्चनपुरमा च्याउ खोज्न गएका १४ जना महिलाको खोजीमा सेना खटियो

आगामी दुई दिन भारी वर्षाको सम्भावना छैन: मौसम विभाग

ज्येष्ठ नागरिकका लागि छुट्टै अन्तर्राष्ट्रिय महासन्धि बनाउँदै संयुक्त राष्ट्रसंघ, नेपाली मुद्दा समेट्न दबाब

कोरियन भाषा परीक्षाका लागि आवेदन खुला

अर्जेन्टिनी टोलीलाई स्वदेशमा भव्य स्वागत, मेस्सी अनुपस्थित

काठमाडौँ जिल्ला अदालतलाई तीन ठाउँमा स्थापना गर्ने तयारी कहाँ पुग्यो ?

वैदेशिक रोजगारीका पीडितका लागि अनलाइन उजुरी प्रणाली सुरु, काठमाडौँ धाउनुपर्ने बाध्यताको अन्त्य

निर्वाचन अयुक्तहरूको सुनुवाइ साउन १२ र १३ गते हुने

पाँच महिना लामो अमेरिका–इरान युद्ध हुँदासमेत किन बढेन प्रक्षेपणअनुसार इन्धनको मूल्य ?

बसपार्क घटना : निशाको शव भेटिएको गेस्टहाउसको कोठा युवकको नाममा बुक

पेरेडेसले किन गाभीको घाँटी समातेर लडाइदिए ?