अनुवाद

आउनुहोस्, सृजनात्मक विद्रोह र गम्भीर दार्शनिक चिन्तनमा लागौँ

कहिलेकाहीँ लाग्छ, हामी केवल वर्तमान स्थितिलाई जोगाइराख्नका लागि मात्र लडिरहेका छौँ वा हामीमाथि थुप्रिँदै गरेका चुनौतीहरूको प्रतिरोध मात्र गरिरहेका छौँ। तर, आंशिक सत्य के हो भने जुनसुकै प्रतिरोधका लागि पनि...

अमेरिकी गोलार्द्ध हामी सबैको हो

संयुक्त राज्य अमेरिकाले भेनेजुएलाको सीमाभित्र बमबारी गर्‍यो। त्यति मात्रै नभएर गत जनवरी ३ तारिखमा त्यहाँका राष्ट्रपतिलाई नै पक्रेर लग्यो। यो घटना दोस्रो विश्वयुद्धपश्चात् स्थापित बहुपक्षीयतामा आधारित व्यवस्था तथा अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको...

नवउदारवादले कसरी फासीवाद जन्माउँछ?

बैखाले आधुनिक समाजमा कुनै न कुनै स्वरूपमा फासीवादी तत्त्वहरू विद्यमान हुन्छन्, तर सामान्य अवस्थामा प्रभावशाली भने हुँदैनन्। ठूला व्यापारी एवं व्यवसायीहरूको समर्थन पाएपछि भने तिनीहरू केन्द्रीय भूमिकामा आइपुग्छन्। यस्तो अवस्था...

साम्राज्यवादी ग्याङस्टरको विरुद्धमा

अचेल अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प भू–राजनीति तथा विश्व अर्थतन्त्रका मामिलामा अनौठो व्यवहार देखाइरहेका छन् । उनले आफ्नो बहुलट्ठी तौरतरिकामा कारोबारी (ट्रान्जेक्सनल) एवं प्रभाव क्षेत्रको शैली अपनाइरहेको स्पष्ट देख्न सकिन्छ । ...

वामपन्थीहरूको ग्राम्स्की अध्ययन कसरी त्रुटिपूर्ण भयो ?

लेखको सुरुवातमै म एउटा दाबी वा भनौँ आत्म स्वीकृति गर्दै छु । एन्टोनियो ग्राम्स्कीको पुस्तक ‘प्रिजोन नोटबुक्स’ मा रहेको एउटा टिप्पणीलाई वैश्विक रूपमा फैलाउने काममा मेरो पनि भूमिका छ ।...

हामी नार्सिसिस्टहरूको पञ्जामा कसरी पुग्दैछौँ

ग्रीक पौराणिक कथाहरूमा एउटा मान्छे आफ्नै प्रतिबिम्बसँग अथाह प्रेममा पर्छ । त्यो मान्छे बिस्तारै ओइलाउँदै गएर एक दिन मर्छ । तर आजको अमेरिकामा भने त्यो मान्छे मर्दैन । मुख्य कार्यालयहरूमै...

को हुन् रजा पहलवी ? जसले इरानीहरूलाई ‘सहर कब्जा गर्न’ उक्साउँदै छन्

दशकौँसम्म रजा पहलवी निर्वासनमा रहेको इरानी विपक्षी समूहको एक भद्र अनुहारका रूपमा चिनिन्थे । पूर्वलडाकु पाइलट समेत रहेका उनले अमेरिकामा बसेर अहिंसात्मक प्रतिरोध र धर्मनिरपेक्ष लोकतन्त्रको वकालत गर्दै आएका थिए...

भेनेजुएला वास्तवमा कसले चलाइरहेको छ?

जनवरी ८ मा अमेरिकी सिनेटले भेनेजुएलामा ‘युद्ध शक्ति प्रस्ताव’ अघि बढाउँदै गर्दा, रिपब्लिकन सिनेटर सुसन कोलिन्सले आफू ‘भेनेजुएला ‘चलाउने’ निरन्तरको अमेरिकी संलग्नता’ सँग सहमत नभएको घोषणा गरिन्। जब राष्ट्रपति ट्रम्पले सुरुमा...

न्युयोर्कमा लोकतान्त्रिक समाजवादको अभ्यास गरिनेछ

मेरा प्रिय न्युयोर्कवासीहरू ! आजबाट नयाँ युगको थालनी भएको छ । आज म तपाईँहरूसामु छु । शपथ ग्रहणको यो पवित्र अवसरमा, तपाईँहरूले ममाथि राखेको विश्वास बोकेर न्युयोर्क सहरको ११२औँ मेयरको रूपमा...

‘रक्तरञ्जित विचारहरूले नै संसारलाई परिवर्तन गर्छन्’

रुसी राष्ट्रपति पुटिनका प्रमुख राजनीतिक तथा दार्शनिक सल्लाहकार मानिने अलेक्ज्यान्डर दुगिन वर्तमान विश्वका प्रमुख दार्शनिकहरूमध्ये गनिन्छन् । रुसका चर्चित राजनीतिशास्त्री तथा दार्शनिक दुगिन बहुध्रुवीय विश्वका सिद्धान्तकारका रूपमा समेत चिनिन्छन् ।...

ट्रम्पको जङ्गलराज

यो वर्ष चरमोत्कर्षको वर्ष हुने निश्चित छ । वैश्विक अस्थिरताको सबैभन्दा ठुलो स्रोत अब चीन, रुस, इरान वा संसारभर अहिले चलिरहेका ६० भन्दा धेरै द्वन्द्व हुनेवाला छैनन् । दोस्रो विश्वयुद्धयताकै...

ट्रम्पले कसरी ग्रीनल्याण्ड कब्जा गर्न सक्छन् ?

वासिङ्टन डिसी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ग्रीनल्याण्डलाई आफ्नो बनाउन चाहन्छन् र ह्वाइट हाउसले यसका लागि सैन्य बल प्रयोग लगायत सबै विकल्पहरू खुला रहेको पुष्टि गरेको छ। सैन्य कारबाही आर्थिक र...

वैश्विक तेल बजारमा मूल्य निर्धारक बन्न खोज्दैछ अमेरिका

अमेरिकाले भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलस मादुरोलाई कब्जा गरेको छ । यो कदमले अमेरिकालाई वैश्विक तेल बजारमा ठुलो हेरफेर ल्याउने सम्भावनाका अघिल्तिर उभ्याई दिएको छ । विश्लेषकहरूका अनुसार यदि अमेरिकाले संसारको सबैभन्दा...

भेनेजुएलामा आक्रमण गर्न ट्रम्पले प्रयोग गरेको ‘मुनरो डक्ट्रिन’ के हो ?

वासिङ्टन डीसी । अमेरिकी सेनाले गएको सप्ताहन्तमा भेनेजुएलामाथि आक्रमण गरेर त्यहाँका राष्ट्रपति र प्रथम महिलालाई नियन्त्रणमा लिई अमेरिका लगेको छ । यो आक्रमणप्रति विश्वभरबाट मिश्रित प्रतिक्रिया आइरहेको छ । यस्तोमा...

भेनेजुएलाको तेलमा किन आँखा गाड्दै छ अमेरिका ?

काराकास । भेनेजुएलामाथि आक्रमण गरेर राष्ट्रपति निकोलस मादुरो र उनकी श्रीमती सिलिया फ्लोर्सलाई अपहरण गरी अमेरिका पुर्‍याएपछि, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले शनिबार भेनेजुएलालाई अमेरिकाले चलाउने र त्यहाँको विशाल तेल भण्डार नियन्त्रणमा...

निकोलस मादुरो : बस चालकदेखि चाभेजको उत्तराधिकारी हुँदै अमेरिकी हिरासतसम्म

निकोलस मादुरो, जो एक पूर्व बस चालक र युनियन कार्यकर्ता थिए, सामान्य पृष्ठभूमिबाट उठेर १३ वर्ष आठ महिनासम्म भेनेजुएलामा शासन गरे । गत शनिबार अमेरिकी विशेष बलले ६३ वर्षीय यी...

गान्धी र लेनिन

भर्खरै मेरो हातमा चाखलाग्दो शीर्षकको एउटा पुस्तक आइपुग्यो । त्यो हो– लेनिन र गान्धी । पुस्तक अष्ट्रियाली लेखक रेने फुलोप–मिलरले लेखेका रहेछन् । सुरुमा फ्रान्सेली भाषामा लेखिएको पुस्तकको अंग्रेजीमा अनुवादित...

सन् २०२५ मा संसार हल्लाएका तीन झट्का

यो वर्ष अर्थात् सन् २०२५ खास रह्यो । २०औँ शताब्दीमा स्थापित विश्व व्यवस्थामा बाँकी रहेका खम्बाहरू पनि यसपटक ढले । साथै त्यहाँ भित्रको खोक्रोपना पनि उदाङ्गो भयो । यसका लागि...

नोम चोम्स्की र एपस्टिनबिचको सङ्गतले उठाएका नैतिक प्रश्न

धेरै वर्षदेखि हामी नोम चोम्स्कीलाई वैश्विक शक्तिको नैतिक कम्पास ठान्दै आयौँ । उनी भाषाविद् एवं दार्शनिक हुन् । त्यसका अलावा उनले ‘प्रोपोगान्डा’ तथा व्यापारिक निगमहरूको नियन्त्रणजस्ता विषयको भन्डाफोर गर्दै आएका...

प्रत्यक्ष लोकतन्त्रबारे ग्राम्स्की र लेनिनका कुरा

यस वर्षको बर्खाभन्दा पहिले मैले ग्राम्स्कीका कुनै पुस्तक पढेको थिइनँ । आफ्नो ज्ञानको क्षितिज केही फैलाउने लक्ष्यका साथ मैले यो वर्ष उनका पुस्तक पल्टाउने जमर्को गरेँ । ग्राम्स्कीको बारेमा भने मैले...

एआईले लोपोन्मुख भाषाहरू जोगाउन सक्छ ?

संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार अहिले संसारभर बोलचालमा रहेका मध्ये ४० प्रतिशत भाषाहरू लोप भएर जाने जोखिममा छन् । के कृत्रिम बौद्धिकता अर्थात् एआईले यस्तो तीव्र गतिमा भइरहेको भाषा हराउने क्रमलाई रोक्न...

उदार युरोप ध्वस्त पार्ने बाटोमा लागेका डोनाल्ड ट्रम्प

‘हामी स्वतन्त्रताको अस्तित्व जोगाउन तथा त्यसको सफलता सुनिश्चित गर्नका लागि जुनसुकै मूल्य चुकाउन तयार छौँ। जस्तोसुकै बोझ उठाउन तयार छौँ। जस्तोसुकै कठिनाइमा जुध्न तयार छौँ। जुनसुकै साथीलाई सघाउन तयार छौँ...

नवउदारवादपछिको अर्थतन्त्र कस्तो हुन्छ ?

उत्तर–नवउदारवादी समझदारीको सुरुवात भइसकेको छ । तर, तपाईँले त्यस्तो समझदारी अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका नीतिहरूमा खोज्नुभयो भने पक्कै पनि पाउनु हुन्न । एक दशक जतिको आन्दोलन र प्रतिरोधपछि अब हामीले...

चिलीमा उग्र–दक्षिणपन्थको विजय : राजनीतिमा नयाँ मोड

चिली । यसै महिना अर्थात् डिसेम्बर १४ तारिखमा चिलीको राष्ट्रपति निर्वाचन अन्तर्गत दोस्रो चरणको नतिजा सार्वजनिक भयो । नतिजा कस्तो आउँछ भन्नेबारे धेरैलाई पहिले नै अनुमान थियो । चिलीका दक्षिणपन्थीहरूको...

बर्ड फ्लु : मानिसमा महामारीको खतरा कति नजिक छ?

वर्षौँदेखि वैज्ञानिकहरूले चेतावनी दिँदै आएका छन् कि बर्ड फ्लु, जसलाई एचफाइभएनवान (H5N1) भनेर चिनिन्छ, एक दिन चराहरूबाट मानिसमा सर्ने खतरनाक फड्को मार्न सक्छ र विश्वव्यापी स्वास्थ्य सङ्कट निम्त्याउन सक्छ। एभियन फ्लु...

सभ्यताहरूभित्रको झडप

सन् २००८ मा स्यामुयल पी. हन्टिङ्ग्टन बिते । त्यसबेला इराक र अफगानिस्तानको युद्धमा अमेरिका अल्झेको पनि लामो समय भइसकेको थियो । कसैले उनको टिप्पणी मागेको भए समग्र घटनाहरूलाई नियाल्दै उनले...

थाइल्याण्ड र कम्बोडिया किन बारम्बार लडिरहन्छन् ?

थाइल्याण्ड र कम्बोडिया पुनः एकअर्का विरुद्ध बमबारीमा उत्रिएका छन् । बारम्बार उनीहरूबिच दोहोरिई रहेका यस्ता आक्रमणहरू दक्षिण पूर्वी एसियाका लागि पक्कै हानिकारक हुन्छन् । साथै यस्ता तनावले ऐतिहासिक सिमानाहरूको विषयमा...

भेनेजुएलालाई निशाना बनाउँदै ट्रम्प, तर किन मौन छन् रुस र चीन?

काराकास । भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलस मादुरोका लागि उनका असली साथीहरू को हुन् भनेर सोच्नु स्वाभाविक हुन सक्छ। कुनै बेला चीन र रुससँगको उनको अत्यन्तै बलियो निर्भरता अब लगातार अनिश्चित देखिँदै...

मध्यम वर्गको सपनालाई उर्जा दिने मारुती ८०० को कथा

नयाँ दिल्ली । १४ डिसेम्बर, १९८३ मा गुडगाउँको फ्याक्ट्रीको गेटबाट सयपत्री फूलले सजिएको एउटा सानो सेतो कार बाहिर निस्कियो। भारतमा बनेको यो कार इन्डियन एयरलाइन्समा काम गर्ने हरपाल सिंहले चलाइरहेका...

अमेरिकाले भारतलाई किनारामा पार्नुको मूल्य चुकाउनेछ

भारतलाई सजाय हुने खालका अमेरिकी नीतिहरू सार्वजनिक हुँदै गर्दा गत हप्ता भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई नयाँ दिल्लीमा न्यानो स्वागत गरेका छन् । मोदीको सन्देश प्रस्ट थियो–...

एआई, क्वान्टम र अन्तरिक्ष प्रविधिले अबको विश्व व्यवस्था तय गर्दैछन्

इतिहासले विरलै मात्र ठुला घुम्ती र मोडहरू बारे आफैँ घोषणा गर्ने गर्छ। जब कुनै समय स्थिर ठानिएको आफू उभिएकै जमिन एक्काएक चलायमान हुन थालेको अनुभव हुन्छ, त्यसपछि हामी इतिहासको नयाँ...

ओ एआई, मलाई एक्लै छाडिदेऊ !

ठ्याक्कै कहिलेबाट सुरु भयो भन्ने त सम्झना छैन तर केही महिनायता कृत्रिम बौद्धिकता अर्थात् एआई अब सैद्धान्तिक चासोको विषय मात्रै रहेन । त्यो बिस्तारै हाम्रो दैनन्दिन जीवनमा हस्तक्षेप गर्ने सङ्क्रामक...

अर्थशास्त्रको नोबेल पुरस्कार विजेताले चिन्न नसकेको चीनको प्रगति

२५ वर्षअघि अर्थशास्त्र संकटमा थियो । जबकि अर्थशास्त्रीहरू नै यो विषयमा धेरै जानकार थिएनन् । मानिसले धेरै चासोका साथ राखेका ठुला प्रश्नबाट अर्थशास्त्र पन्छिरहेको थियो । सन् २००७ मा ‘न्यु...

भविष्यको विखण्डित विश्वमा पनि अमेरिका नै हाबी होला त ?

एउटा प्रश्न अचेल जताततै सोधिने गरेको छ । आगामी दिनमा विश्व अर्थतन्त्र कस्तो हुन्छ ? यसको सम्भावित जवाफ हुनसक्छ– अब बिस्तारै विश्व अर्थतन्त्र विखण्डित हुन थालेको छ । यो जवाफ ‘क्यापिटल...

बब मार्ली बाँचिरहेका भए गाजा युद्धबारे के सोच्थे होला ?

सन २०२४मा बब मार्लीको जीवनकथामा आधारित चलचित्र 'बब मार्लीः वन लभ' प्रदर्शनमा आयो । सन १९४५ मा जन्मिएर ३६ वर्षको अल्पायुमै १९८१ मा निधन भएका मार्ली आजपर्यन्त एउटा गीतकारको रूपमा...

अमेरिकाले आफ्नो खाल्डो आफैँ खन्दैछ

अमेरिकामा विगत एक दशकदेखि जारी विद्वेषपूर्ण ध्रुवीकरणले भर्खरै हामीलाई आजसम्मकै सबैभन्दा लामो ‘गभर्मेन्ट शटडाउन’ उपहारमा दिएको छ । अमेरिका धेरै जसो मुद्दामा व्यापक ध्रुवीकृत छ । हरेकजसो मुद्दामा आपसमा फरक...

चीनले आफूलाई अमेरिकाकै बराबरीमा पुगेको देखाइदियो

महाशक्ति राजनीतिमा यस्ता क्षणहरू पनि आउँछन्, जतिबेला हामी विश्व राजनीतिका ‘टेक्टोनिक प्लेट’ हरु सर्दै गरेको सहजै अनुभव गर्न सक्छौँ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र चिनिया राष्ट्रपति सी चिनफिङबिचको पछिल्लो...

अतियथार्थवादका बादशाह साल्भाडोर डाली

काथ्रिन ब्राउन ‘आफू बाँचेको समयमा सबैलाई चकित पार्दै अमर बन्न सकेँ भने मेरो जीत त्यही हुनेछ ।’ माथिको टिप्पणी चर्चित कलाकार साल्भाडोर डालीको हो । कलाकारहरूका बारेमा तयार पारिएको एउटा वृत्तचित्रमा उनको...

भेनेजुएलामा के हुँदैछ ?

पत्रकार तथा विश्लेषक बेन नर्टन ‘जियोपोलिटिकल इकोनोमी रिपोर्ट’ नामको स्वतन्त्र मिडिया प्लेटफर्म चलाउँछन्, जहाँ अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाबारे आलोचनात्मक विश्लेषण गरिन्छ । खासगरी अमेरिकी विदेश नीतिको प्रभाव, अमेरिकाले लगाउने आर्थिक प्रतिबन्ध तथा...

मानव पुर्खाले पहिलो चुम्बन कहिले गरे ?

धेरै प्रकारका प्राणीहरू चुम्बन गर्छन् । तर यसको उद्विकास कसरी भयो भन्ने गुत्थी अझै फुकेको छैन । बरु प्राणीहरूमा प्रजनन तथा अस्तित्व रक्षामा कुनै पनि स्पष्ट योगदान नगर्ने चुम्बनले विभिन्न...

कोलकाताबाट विराटनगरका लागि पहिलो पटक रेल कार्गो सेवा सुरु

यस्ता छन् कोशी प्रदेश सरकारका तीन निर्णय

मोरङमा टिपरको ठक्करबाट ७० वर्षीया वृद्धाको मृत्यु

उपधारा ५ को सरकार ढले प्रदेशसभा विघटन हुन सक्छ : मुख्यमन्त्री कार्की

फरार अभियुक्त १८ वर्षपछि पक्राउ

जनकपुरका अतिक्रमित पोखरी र डिल सात दिनभित्र खाली गर्न निर्देशन

७ दिनभित्र अनुदान भुक्तानी प्रक्रिया अघि बढाउने सर्तमा उखु किसान सङ्घ रौतहटको आन्दोलन स्थगित

लागत बढेपछि चपेटामा किसान

चुरियामाई सुरुङको व्यवस्थापन प्रभावकारी बनाइँदै

शिक्षामन्त्री पोखरेलद्वारा विद्यालय अनुगमन

अप्ठ्यारो संसदीय अंकगणित, उपधारा-५ बाट तेस्रो मुख्यमन्त्री को ?

एक वर्षमा २२ गैँडा मरे

मुद्दा फर्छ्योट: लमजुङ जिल्ला अदालतमा सबैभन्दा बढी, कास्कीमा कम

संरक्षणसँगै पर्यटकीय गन्तव्य बन्दै इलामपोखरी

पोखरा बसपार्क क्षेत्रका व्यापारिक संरचना हटे, सुकुमबासी व्यवस्थापन प्रक्रिया सुरु

अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजनाद्वारा वन्यजन्तु प्रभावित परिवारलाई १ करोड १० लाख रुपैयाँभन्दा बढी राहत वितरण

दाङमा ७७ प्रतिशत रोपाइँ

बाँकेमा कृषि भण्डारण केन्द्र निर्माण

लुम्बिनीमा सत्ता दौड तीव्र, कांग्रेस–एमालेले खोजे नेकपाको साथ

लुम्बिनीमा कांग्रेसका मन्त्रीले तत्काल राजीनामा नदिने

शक्ति बस्नेतको प्रश्न : सरकारमा सहभागी हुन यति धेरै हतारो किन गर्नु परेको होला ?

अल्पमतमा परेपछि चुपचाप छन् कर्णालीका मुख्यमन्त्री

भौतिक पूर्वाधारमन्त्री लम्साल कर्णाली राजमार्ग र करिडोरको अनुगमनमा

मुख्यमन्त्रीमा जीवनबहादुर शाही प्रस्ताव, अरुमा कसरी हुन्छ ‘पावर सेयरिङ’ ?

कमैया मुक्तिको २६ वर्ष : समस्या जहाँको त्यहीँ, पुर्जा छ, स्रेस्ता छैन

चार पालिकाद्वारा सशस्त्र प्रहरी बललाई विपद् सामग्री हस्तान्तरण

सुदूरपश्चिममा राजस्व सङ्कलन नरोकिने

कञ्चनपुरमा जापनिज इन्सेफ्लाइटिसको जोखिम कायमै