विचार/दृष्टिकोण

खण्डहरको छेउमा उभिएर

नेपालको राजनीति कसरी अघि बढ्छ यसै भन्न सकिन्न । जेन–जी पुस्ताले गरेको आन्दोलनका कारण निर्मित परिस्थिति सजिलो छैन । अन्तरिम प्रधानमन्त्री नियुक्त हुनुभएको छ । प्रतिनिधिसभा विघटन गरिएको छ र...

'मन भारी भए पनि आत्मबल दह्रो छ, खरानी टक्टकाएर उठ्छौँ'

सबैमा नमस्कार जब मैले एउटा सानो व्यवसाय सुरु गरेँ, कुनै ठूलो पुँजीले गरेको होइन । अर्थात् म बिजनेस म्यान थिइन र ठूलो मात्राको लगानी पनि होइन । एक किसिमले भन्नुपर्दा...

जेनजी आन्दोलनका कारकहरू फेरि अर्को भड्खालो निर्माण गर्दै !

जेनजी पुस्ताले गरेको आन्दोलनका क्रममा क्षति भएका भौतिक संरचनाको भग्नावशेष पन्छाउने क्रम सुरु भएको छ । योसँगै विकृत राजनीतिका भग्नावशेष पन्छाउने क्रम भने सुरु हुन सकेको छैन । भग्नावशेष नपन्छाएसम्म...

जितिया : मडुवाको रोटी र पोठिया माछ

जितिया पर्व थारू र मैथिल महिलाको एक प्रमुख पर्व हो, जसले आमाको आफ्नो बच्चाप्रतिको गहिरो प्रेम र परिवारको महत्त्वलाई प्रतिविम्बित गर्छ । ‘जितिया’ मिथिलाको एक विशिष्ट उपवास पर्व हो ।...

तीनवटा ‘१९’ गते र संविधानसभाको साइनो

हाम्रो मुलुकको आधुनिक इतिहासमा विशेष अर्थ राख्ने तीनवटा ‘१९’ गते भएका छन्, जसले हाम्रो संविधानसभाको इतिहास र वर्तमानसँग साइनो राख्छन् । ती हुन्— १९ माघ २०१४, १९ माघ २०६१ र...

संसद् रोज्ने कि संविधानलाई रोज्ने ? दलहरूले ख्याल गर्नुपर्छ : डा. भीमार्जुन आचार्य

अहिले जेनजीको आन्दोलनले जनताको म्याण्डेट पायो । सुख–दुःख आफ्नो ठाउँमा भए पनि यसलाई म्याण्डेट नै मान्नुपर्छ । यसले नयाँ सुरुवातको नयाँ म्याण्डेट पायो । त्यसका लागि उनीहरूले पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीलाई...

सम्झना ती सादगी र साहसी नेताको

गणतन्त्र नेपालका प्रणेता । प्रखर प्रजातन्त्र र माक्र्सवादी अर्थतन्त्रका परिकल्पनाकार । जमिनदार परिवारमा जन्मेर पनि सादगी जिन्दगी बिताउने गान्धीवादी नेता अनि राजनीतिक कार्यनीतिमा चेग्वेवाराका चेला । अर्थात् रामराजाप्रसाद सिंह ।...

राष्ट्रिय राजनीतिले खोजिरहेछ, ‘समीकरण वाई’

२३ भदौ अर्थात् ८ सेप्टेम्बर, नेपाली राजनीतिक इतिहासको एउटा पानामा एउटा कालो दिनका रूपमा लेखियो । तिथिमा जाँदा यो दिन सोह्रश्राद्धको प्रारम्भ अर्थात् असोज कृष्ण प्रतिपदा परेको छ भने दिवसहरूमा...

साक्षरतामा कृत्रिम बौद्धिकता

संयुक्त राष्ट्रसंघका सदस्य राष्ट्रहरूले सन् १९६७ देखि ८ सेप्टेम्बरलाई अन्तर्राष्ट्रिय साक्षरता दिवस मनाउँदै आएका छन् । यस वर्ष ‘डिजिटल युगमा साक्षरताको प्रवर्धन’ नारा साथ यो दिवस मनाइँदै छ । युनेस्कोका अनुसार...

जेनजी पुस्ताका जागरूक भाइबहिनीलाई रातोपाटीको पत्र

जेन–जी पुस्ताका जागरूक भाइबहिनीहरू, ‘भ्रष्टाचारलगायत देशमा व्याप्त सम्पूर्ण बेथितिविरुद्ध’ तपाईंहरूद्वारा आज माइतीघर मण्डलामा राष्ट्रियस्तरको कार्यक्रम आयोजना गर्न लागिएको सन्दर्भमा शुभकामना सहित यो पत्र लेखेका हौँ l विरोध प्रदर्शनबाट प्रायः कहिल्यै...

नीतिगत अस्पष्टता र प्रविधि कम्पनीको अटेरीपनले निम्त्याएको सन्नाटा

सरकारले नेपालमा दर्ता नभएका २६ वटा सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्ममाथि प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय कार्यान्वयनमा ल्याएपछि अभूतपूर्व डिजिटल शून्यता छाएको छ । यो प्रविधिमाथिको प्रतिबन्ध मात्र होइन, आधुनिक जीवनशैली, अभिव्यक्ति, व्यापार र...

राजाले घरअघिको करमकाे रुखलाई पुज्ने कथा

उराँव जातिको सबैभन्दा ठुलो चाडका रूपमा करम पूजालाई लिइन्छ । यो पर्व नेपालमा भदौ पूर्णिमाको दिनमा र भारतमा भदौ एकादशीको दिनमा मनाउने गरिन्छ । करमको रुखलाई पूजा गरिने भएकाले यस...

उम्मेदवार छनोट पारदर्शी बनाउने प्राइमरी निर्वाचन, रास्वपाले कति राख्यो मर्यादा ?

प्रजातन्त्रको अर्थ ‘जनताको शासन’ हो । यसको मुख्य विशेषता राज्यसत्ता जनताको मत र इच्छाअनुसार चलाइने व्यवस्था हो । यसमा नागरिकहरूले आफ्नो प्रतिनिधि छनोट गर्छन् र उनीहरूमार्फत राज्यको निर्णय प्रक्रियामा भाग...

सङ्घीय निजामती सेवा ऐनमा फरक मत र श्रमिक अधिकार

लामो प्रतीक्षा र बहसबिच सङ्घीय निजामती सेवा ऐन पारित हुने सुनिश्चित भएको छ। संविधानको सफल कार्यान्वयनका लागि अनिवार्य रहेको यो ऐनले कैयन् पक्षहरूको सम्बोधन गरेको भए पनि श्रमिक अधिकार र...

सामाजिक सञ्जाल : नियन्त्रण कि नियमन ?

सामाजिक सञ्जाल आधुनिक युगको एउटा अद्वितीय खोज हो । यसले मानव जीवनलाई यति धेरै प्रभावित गरेको छ कि आज मानिसको दैनिक जीवनको कुनै पनि पक्ष यसको पहुँचबाहिर छैन । फेसबुक,...

सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्ध हुँदा कहाँ कहाँ पर्छ असर ?

काठमाडौँ । नेपाल सरकारले बिहीवार सामाजिक सञ्जालमाथि लगाएको प्रतिबन्धले देशको सूचना प्रविधि (आईटी) क्षेत्र गम्भीर असर पर्ने देखिएको छ । जसबाट लाखौं नागरिकको रोजगारी र समग्र व्यापार व्यवसायमा गहिरो र नकारात्मक...

नयाँ शिक्षा ऐन : निजी विद्यालयका लागि अवसर वा चुनौती ?

नेपालको शिक्षा क्षेत्रमा लामो समयदेखि एउटा गम्भीर द्वन्द्वको सामना गर्दै आएको छ । परम्परागत सोच, शैली र केही शिक्षकको जागिरे प्रवृत्तिका कारण सरकारी सामुदायिक विद्यालयको अवस्था नाजुक छ । अर्कोतर्फ...

उखु किसानको भुक्तानी समस्या : संरचनात्मक सङ्कट

फेरि एकपटक उखु किसानको आन्दोलनले काठमाडौँकेन्द्रित राजनीतिलाई तताइदिएको छ । वर्षौंदेखि मिल उद्योग र राज्यबाट भुक्तानी पाउन बाँकी रहेको रकम पाउनुपर्ने र अनुदान थप्नुपर्ने माग किसानले राखेका छन्, जुन जायज...

दलगत खेलबाट बचाउन सके कठिन छैन नेपालको शैक्षिक सुधार

नयाँ शिक्षा विधेयकमा समेटिएका कतिपय प्रावधानले अहिले शैक्षिक क्षेत्रमा हलचल पैदा गरेको छ । निजी शैक्षिक संस्थाले विधेयकका धेरै बुँदामा तीव्र असन्तुष्टि जनाएका छन् । नेपालले वर्षौंदेखि शिक्षामा समान पहुँच...

एमाले विधान महाधिवेशन : तय गर्नुपर्छ पार्टीको आगामी २५ वर्षे कार्यदिशा

सत्ताको नेतृत्वकर्ता दल नेकपा एमाले विधान महाधिवेशनको संघारमा छ । यही भदौ २०–२२ गते ललितपुर गोदावरीमा हुने यस अधिवेशनले पार्टिको नीति र विधान पारित गर्नेछ । पार्टीको नीति र विधानका...

आउँदो सय वर्षपछि सेता हिमाल पग्लिएर काला पहाड बन्ने खतरा !

हिमालय क्षेत्र पृथ्वीको एक महत्त्वपूर्ण जल स्रोत हो, जसले दक्षिण एसियाका करोडौँ मानिसको जीवनयापनमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्दछ । वर्तमानमा भइरहेको कार्बन उत्सर्जनको दर घटाउन नसके आउँदो सय वर्षपछि हिमालयका सेता...

सरसफाइको दायित्व स्थानीय तहको मात्र नभएर जनताको पनि हो

जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका क्षेत्रमा फोहोर व्यवस्थापन र सरसफाइ अहिले प्रमुख चुनौतीका रूपमा देखा परेको छ । उपमहानगरपालिकाले आफ्नो स्रोत र साधनले भ्याएसम्म सरसफाइका लागि काम गरिरहेको छ तर अपेक्षाअनुसार यो काम...

फोहोर व्यवस्थापनमा सहयोग गर्न प्रदेश सरकार तयार छ

जनकपुरधाम मधेस प्रदेशको राजधानीमात्र नभएर धार्मिक–ऐतिहासिक महत्त्व बोकेको एउटा सहर पनि हो । यहाँका मठ–मन्दिर, खासगरी राम र जानकी मन्दिर दर्शन गर्न नेपालका विभिन्न स्थानबाट दैनिक कैयौँ मान्छे आउँछन् ।...

देशको निकास र विकासका लागि नयाँ राजनीतिक केन्द्र

नेपालमा मुख्य राजनीतिक दल र तिनका नेताहरुबाट निकास र विकास सम्भव छैन भन्ने आम नागरिकले बुझिसकेका छन् । त्यही पनि जनता उही नेताको पछि किन लागिरहेका छन् ? यो प्रश्नको...

माओवादीभित्र अहिलेको अन्तरसंघर्ष कति आवश्यक ?

अहिले अवस्था यस्तो देखिएको छ, देशका मुख्य पार्टीभित्र कुनै न कुनै खालको अन्तरसंघर्ष चलिरहेको छ । चाहे सत्ताको नेतृत्वकर्ता एमाले होस्, सत्ता सहयात्री कांग्रेस होस् वा प्रमुख प्रतिपक्षी माओवादी केन्द्र...

खाली हुँदै गए गाउँ र विद्यालय : लगानीको प्रतिफल कहाँ हरायो ?

१६औँ पञ्चवर्षीय योजना (२०८१/८२ देखि २०८६/७) ले बालविकासदेखि उच्च शिक्षासम्मका सबै तह र प्रकारका शिक्षालाई पहुँचयोग्य, समावेशी, गुणस्तरीय र जीवनोपयोगी बनाउँदै प्रतिस्पर्धात्मक जनशक्ति उत्पादनमार्फत देशको आर्थिक र सामाजिक विकासमा शिक्षा...

निजी विद्यालयलाई गैरनाफामूलक बनाउँदैमा सामाजिक असमानता घट्दैन

नेपालको शिक्षा क्षेत्र विगत केही दशकदेखि निरन्तर बहस, विवाद र असन्तुष्टिको केन्द्रमा रहँदै आएको छ । सरकारले ल्याउन लागेको नयाँ शिक्षा विधेयकमा निजी विद्यालयहरूलाई गैरनाफामूलक बनाउने प्रस्तावप्रति निजी विद्यालय सञ्चालकहरूले...

जात व्यवस्था फोहोर–मैला हो

अब जात व्यवस्थालाई वास्तवमै के हो भन्नुपर्ने बेला आएको छ र जातमुक्त विश्व निर्माण गर्ने समय आएको छ । सिधा कुरा गरौँ, जात व्यवस्था फोहोर–मैला हो (कास्ट इज क्राप); मानवलाई...

‘पुष्पलाल, बीपी र प्रचण्ड’ बाहेकका नेता आयाराम–गयाराम !

नेपाली राजनीतिको पछिल्लो सात दशकको कथा केवल शासनको परिवर्तन होइन, नेतृत्वको परिभाषाको पुनरवलोकन पनि हो । इतिहासलाई हेर्ने आँखाले हामीलाई तीन उचाइ देखाउँछ— पुष्पलाल श्रेष्ठ, बीपी कोइराला र पुष्पकमल दाहाल...

मानव समाजलाई किन चाहिन्छ शासन ?

मानव समाजलाई शासन आवश्यक छ कि छैन भन्ने प्रश्न हजारौँ वर्षदेखि केन्द्रमा रहँदै आएको छ । के हामी शासनविनै स्वतन्त्र र सामञ्जस्यपूर्ण रूपमा बाँच्न सक्दैनौँ ? के हामीमध्ये अधिकांश मानिसहरू...

दुर्व्यसनीको रुप बदलिएको छ

पोखरा जति सुन्दर छ, त्यसमा नदेखिएको एउटा अँध्यारो पाटो हो– लागु औषध दुर्व्यसनको जालो । कुनै वेला ‘हिप्पी संस्कृति’सँगै गाँजा र चरेसजस्ता परम्परागत नशालु पदार्थमा हराएका हुन्थे पोखरेली युवा । पोखरा...

गण्डकीमा लागु औषधको प्रवृत्ति र चुनौती

विश्वव्यापीकरणले कारण संसारलाई एउटा सानो गाउँमा परिणत गरिदिएको छ । सूचना–प्रविधि, सञ्चार र यातायातमा भएको अभूतपूर्व विकासले भौगोलिक दुरीलाई अर्थहीन बनाएको छ । यही विश्वव्यापीकरणले अवसरका साथै अनेकौँ चुनौती पनि...

विद्रोहका लागि तयार सुदूरपश्चिम

‘समाउ भन्या हाङो नाइछि बथ्थाकी धर्तीनाई, बाचु भन्या खानाकी नाई मर्नाका मर्जीनाई ।’ अर्थात् जिन्दगी यति कठिन छ कि जहाँ रुखको हाँगा समाएर बस्नका लागि हाँगा छैन । अडेस लगाएर...

झोले : झोला बोक्ने कि विवेकशून्य ?

‘मिक्स्ड मार्सल आर्ट’ (एमएमए) विधाको ‘म्याट्रिक्स फाइट नाइट’ (एमएफएन) प्रतिस्पर्धाको ब्यान्टम वेट श्रेणीमा च्याम्पियन भएका खेलाडी रवीन्द्र ढाँटलाई जब सम्माननीय राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले राष्ट्रपति कार्यालयमा निमन्त्रणा गरी बधाई दिँदै सम्मान...

१५औँ महाधिवेशनमा तेस्रो र चौथो पुस्ताबिच अन्तर्द्वन्द्व हुनेछ

१५औँ महाधिवेशनसम्म आइपुग्दा नेपाली कांग्रेसको महाधिवेशनको शृङ्खलालाई २००७ सालपूर्व, ०१७ साल र ०४६ यता गरी तीन खण्डमा हेर्‍यो भने धेरै कुरा प्रस्ट हुन्छ । २००३ सालमा स्थापना भएको नेपाली राष्ट्रिय कांग्रेसको...

समय, स्रष्टा र रचना

स्रष्टाले आफ्नो रचनामा आफू बाँचेको समयलाई अभिव्यक्ति दिन्छ । स्रष्टाका रचनामा अतीत र भविष्य पनि बोल्छन् तर वर्तमानसँग जोडिएर । समयलाई अभिव्यक्ति दिनु त्यसका उज्याला–अँध्यारा, आशा–निराशा, सुख–दुःख, घात–प्रतिघात, स्वप्न–सङ्घर्षलाई अभिव्यक्ति...

चिनियाँ जनताको जापानी आक्रमणविरुद्ध र विश्व फासिस्टविरुद्धको युद्ध विजयको ८० औँ वार्षिकोत्सव हामीले किन मनाउनुपर्दछ ?

चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिन् फीङ्ले भन्नु भएको छ, इतिहास भनेको एउटा ऐना हो, जसले वर्तमान र भविष्यलाई उजागर गर्दछ। त्यस कारण हामीले इतिहासको अध्ययन गर्नु विगतमा घटेका घटनाको कारण र...

विद्यालय शिक्षा विधेयकमा संस्थागत विद्यालयको विमति किन ?

२०२८ सालको राष्ट्रिय शिक्षा प्रणालीले पहिलो पटक नेपालमा शिक्षा नीतिलाई केन्द्रीय ढाँचामा ल्यायो । त्यसपछि विभिन्न समयका शिक्षा आयोग, उच्चस्तरीय कार्यदल हुँदै संविधानले निःशुल्क र अनिवार्य आधारभूत शिक्षालाई अधिकारका रूपमा...

८४ प्रतिशत जनता स्वच्छ खानेपानीबाट वञ्चित

जलस्रोतमा विश्वकै दोस्रो धनी देश भनेर चिनिने नेपालकै नागरिक सधैँ खानेपानीको अभाव र गुणस्तरको समस्यासँग जुधिरहेका छन् । यो विरोधाभासको पछाडि पानीको कमी होइन, बरु नीतिगत कमजोरी, राजनीतिक इच्छाशक्तिको अभाव...

ज्ञानेन्द्र शाह र हाम्रो नेता बस्ने स्टाइल उस्तै लाग्छ

नेपालमा अहिले एकदमै उकुसमुकुसको अवस्था छ । संकट किन पैदा भयो ? आज त कस्तो भएको छ भने संकटको जवाफ दिन विभिन्न वर्गहरू मैदानमा उत्रिएका छन् । यो त्यतिकै निस्किरहेको...

कोशीका खानेपानी सचिवले ‘मैले हात उठाएँ’ भनेपछि सांसदले भने– झोला बोकेर जानु

पर्यटकीय गन्तव्य बन्दै इटहरीको तालतलैया

पञ्चकन्या मन्दिरमा गौ माता शिलामूर्ति अनावरण

उदयपुर बस दुर्घटना : घाइते ३० मध्ये २३ जना डिस्चार्ज, ७ जनाको उपचार हुँदै

पोखरीमा डुबेर दुई बालिकाको मृत्यु

चुरे बस्तीमा बाघ आतङ्क

जनकपुरधाममा रामजानकी अन्तर्राष्ट्रिय रंगशाला बन्ने

मधेस सरकारद्वारा ११ महिनामा ३० अर्ब १७ करोड राजस्व सङ्कलन

रास्वपाको उद्घाटन समारोहमा सहभागी हुन चितवन पुगे राप्रपा अध्यक्ष

आफ्नै सर्वस्व दानमा बनेको आश्रममा रमाउँदै प्रधान दम्पती

एयर होस्टेसहरूको सहभागितामा ट्राफिक सचेतना कार्यक्रम

रास्वपा महाधिवेशनः चिकित्सकसहित तीन एम्बुलेन्स तयारी अवस्थामा

कालीगण्डकी किनारलाई धार्मिक–पर्यटकीय गन्तव्यका रुपमा विकास गर्न पदमार्ग निर्माण

पोखरा रङ्गशालामा सामूहिक योग कार्यक्रम (तस्बिरहरू)

अन्नपूर्ण आधार शिविरमा पर्यटक खचाखच

दुर्गमका ३६१ घरमा खानेपानीको धारा जडान

गढवाका अधिकांश किशोरीमा रक्त अल्पताको समस्या

कालीगण्डकीमा पौडी खेल्ने क्रममा डुबेर दुई जनाको मृत्यु

बालिकालाई जबरजस्ती करणी गरेको अभियोगमा एक जना पक्राउ

विज्ञापन प्रतिबन्धले निजी मिडिया संकटमा, नीति पुनर्विचार गर्न सरकारसँग आग्रह

डुबेर तीन जनाको मृत्यु

सांसदहरूले औँल्याए कमजोरी नै कमजोरी

कर्णालीमा एमालेले भन्यो– ‘मन्त्री नै आयोजक हुने, त्यसमा सरकारको लगानी हुने कुरा अलिकति स्वार्थ बाझिएको हो कि ?’

गोरेटो बाटोमा भेटिएको शवको रहस्य खुल्यो : श्रीमती र छोराले गरे हत्या

डोटीमा सशस्त्र प्रहरीको विपद् व्यवस्थापन बेस स्थापना

अत्यधिक गर्मीले विद्यालयमा १२ दिन बिदा

बैतडीमा बस दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु, १० जना घाइते

बैतडीमा बस दुर्घटना अपडेट : ९ जना घाइते

रास्वपा महाधिवेशन उद्घाटन सत्र : व्यवस्थापनमा र्‍याट, बाउन्सर र सुरक्षामा नेपाल प्रहरी (तस्बिरहरु)

विश्वकपको ऐतिहासिक एक हजारौँ खेल, जापानको पनि ऐतिहासिक उपलब्धि

प्रतिनिधिसभा निर्वाचनपछि ५ पार्टीका अध्यक्ष एउटै मञ्चमा

दुई सुरक्षा निकायका एआईजीले सुरक्षा व्यवस्थापनको मनिटर गर्ने

दीपक बोहराले केन्द्रीय सदस्यमा उम्मेदवारी दिने

रास्वपाको ऐतिहासिक महाधिवेशनः आज के–के हुँदै छ ? [LIVE UPDATES]

बेलायती प्रधानमन्त्रीले राजीनामा दिने चर्चा

बाँदरकै बारेमा विद्यावारिधि गरेका विज्ञलाई प्रश्न– नेपालमा बाँदर नियन्त्रणका लागि के गर्न सकिन्छ ?

इरानले फेरि बन्द गर्‍यो होर्मुज स्ट्रेट

जर्मनीको दुई गोल रद्द, पहिलो हाफमा आइभरी कोस्टको १–० को अग्रता

अब क्यान्सरको औषधि सहज उपलब्ध हुने

रास्वपा महाधिवेशनमा कुन दलबाट को नेता हुँदैछन् सहभागी ?

पुरुषमा पनि बढ्दै थाइराइडको जोखिम : यी लक्षण देखिए नगर्नुस् बेवास्ता

हास्य कलाकार खेम शर्मा `चतुरे´को निधन

रास्वपा महाधिवेशनः सभापतिमा उम्मेदवारी दिन ५१ हजार र ५१ जना समर्थक चाहिने

करियरदेखि प्रेमसम्म: हेर्नुहोस् तपाईंको साप्ताहिक राशिफल

दोबाटोमा प्रमुख दलहरू– सच्चिने कि सक्किने ?