‘सेतो एप्रोन’ अन्जु न्यौपानेद्वारा लिखित एक सामाजिक यथार्थवादी उपन्यास हो, जसले नर्सिङ पेसाको भित्री संसार र नेपाली स्वास्थ्य प्रणालीको गहिरो चित्र प्रस्तुत गरेको छ । न्यौपानेको यसअघि ‘मोड’ र ‘लुकेको वासना’ उपन्यास प्रकाशन भइसकेका छन् ।
२०३५ कार्तिक कृष्णपक्ष लक्ष्मी पूजाको दिन सिन्धुली जिल्लाको कमलाखुँज धामिडुमरिया क्षेत्रमा ‘अत’(अराष्ट्रिय तत्त्व)द्वारा समाजसेवी तथा राजनीतिज्ञ रघुनाथ कोइरालाको बर्बरतापूर्ण, अमानवीय र आततायी ढङ्गले हत्या गरियो । यो राजनीतिक आवरणमा वैचारिक...
नचाहेरै उभिन्छन् पर्खालहरू पाइलामा । मनबाट पर्खाल ढालेर पुल निर्माणमा जुटोस् मान्छे । परिवर्तनलाई इख्याउने आदिम सहरमा भेटिउन् सबैको मनसम्म पुग्ने सडकहरू । उज्यालो हुनु अघिदेखि नै ब्यँुझिइसकेको छ लोमन्थाङ ।...
मधेस आन्दोलनमा टीकापुरमा अभिव्यक्त नस्लवादी प्रवृत्तिलाई सम्झाउने एउटा घटना घटित भयो । उत्तेजित भिडले एकजना असईलाई एम्बुलेन्सबाट थुतेर वध गर्यो । ती असई पहाडी थिए । त्यसै दिन प्रहरीको गोलीले...
भूस्वर्गको झल्को इन्द्रजात्रा पर्व र पारिजातको सुगन्ध, देवदेवी तथा पुलकिसी र लाखेनाचको उत्सव आफैँमा उपत्यकाको मौलिक पहिचानका संस्कृति हुन् । काठमाडौँको साँझलाई जसले इन्द्रजात्रामा देखेको छ, उसले भोगेको अनुभूति शब्दमा...
काठमाडौँ । आख्यानकार तारा खत्री रोकायाको पहिलो उपन्यास ‘शुक्लाम्बरा’ को अन्तरक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । ‘पाश्र्वपथ’द्वारा आयोजित अन्तरक्रिया कार्यक्रममा विविध आयामबाट विश्लेषण गरी कृतिको समीक्षा गरिएको थियो । कार्यक्रममा समीक्षक...
काठमाडौँ । सुसेला काव्यशालाको छैटौँ शृङ्खलामा लेखक नारायण ढकालका कविता र गीत प्रस्तुत गरिएको छ। सुसेला संगीत समूहको आयोजनामा काठमाडौँको शंखमूलस्थित उजामा क्याफेमा शनिबार ढकालका कवितासहित साङ्गीतिक प्रस्तुति गरिएको हो।...
काठमाडौँ । राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले मुलुकको समृद्धिका लागि भौतिक पूर्वाधार विकाससँगै साहित्य, कला, सङ्गीत र संस्कृति क्षेत्रको उत्थान पनि उत्तिकै अपरिहार्य रहेको बताएका छन् । नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानद्वारा आयोजित राष्ट्रिय कविता...
काठमाडौँ । साझा प्रकाशनले पठन संस्कृतिको विकासमा योगदान पुर्याउने उद्देश्यले यही भदौ २० गतेदेखि पुस्तक प्रदर्शनी आयोजना गर्ने भएको छ। प्रदर्शनी असोज ३ गतेसम्म साझा प्रकाशनको केन्द्रीय कार्यालय पुल्चोक ललितपुरसहित...
काठमाडौँ । राष्ट्रकवि माधवप्रसाद घिमिरेको नाममा स्थापित पुरस्कार नियमित रूपमा प्रदान गर्ने उद्देश्यले रु २७ लाखको अक्षयकोष स्थापना भएको छ । मर्स्याङ्दी वाङ्मय प्रतिष्ठानका अध्यक्ष विजयराज न्यौपानेको अध्यक्षतामा शनिबार साँझ...
काठमाडौँ । पत्रकार, निबन्धकार तथा कथाकार लक्ष्मण वियोगीको कथा संग्रह ‘सत्यम्’माथि शनिबार विमर्श कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । पुतलीसडकस्थित ग्रीन लिफ रेस्टुरेन्टमा वरिष्ठ साहित्यकार तथा समालोचकहरू सहभागी भएको कार्यक्रममा कृतिमाथि विमर्श...
चितवन । खेमलाल हरिकला लामिछाने प्रतिष्ठानले वि.सं. २०६३ सालदेखि नेपाली साहित्यको उत्कृष्ट कृतिलाई प्रदान गर्दै आइरहेको प्रतिष्ठित ‘पद्मश्री साहित्य पुरस्कार’ यस वर्ष रमेश भुसालको संस्मरणात्मक कृति ‘छालबाटो’लाई प्रदान गर्ने निर्णय...
लघुकथा आत्मबोधको सूक्ष्म अभिव्यक्ति हो । कथा (आख्यानमूलक सिर्जना) को साझा धर्म आत्मबोध हो । आत्मबोध नभएको वा आत्मस्वीकृति सहितको विषयबोध नभएको रचना हुँदैन । लघुकथा ‘स्न्यापसट’ हो, त्यसैले यो...
१) यात्रामा भेटिएको मानिस समूहमा थिएँ, सँगसँगै थिएँ तर समूहबाट छुटाएर एक्लै पुर्यायो चेतनाको झ्यालमा ! त्यो कुन ताकत हो ? हराइरहेको थिएँ समुद्री छालको लहरसँग तानेर भिडमा ल्यायो, हुलमा ल्यायो ! मलाई एक्लै हुन पनि दिएन मलाई हुलमा...
हामी कति सत्य बाँच्छौँ र कति भ्रम बाँच्छौँ जीवनमा ? अथवा हामीलाई बाँच्न कति सत्य र कति भ्रम चाहिन्छ ? म यिनै प्रश्नहरूको वरिपरि घुमिरहेको छु कति दिनदेखि । यसै...
सीके प्रसाई हेर्दैमा खाइलाग्दा थिए, उनीछेउ पुग्दा बोलिरहुँजस्ता थिए र एकछिन बोलेपछि उनीसँगै बसिरहुँजस्ता थिए । उनी बीपी कोइरालाका हृदयमा बसेका कांग्रेस पार्टीका एक आधिकारिक चिन्तक थिए । त्यसैले गिरिजाप्रसाद...
‘प्रोफिट एन्ड लस ।’ अकाउन्ट सर बोर्डमा र म आफ्नो दिमागमा क्यालकुलेट गर्न व्यस्त थियौँ । ‘हाउ मच डु वी निड नाउ ?’ जवाफको अपेक्षासहित सर विद्यार्थीतिर फर्किनुभयो । ‘फोर लाख सर ।’...
काठमाडौँ । नेपाली साहित्यका विराट प्रतिभा भैरव अर्यालको स्मृतिमा स्थापित विभिन्न तीन पुरस्कार प्राप्तकर्ताको नाम भैरव पुरस्कार गुठीले शुक्रबार सार्वजनिक गरेको छ । भैरव पुरस्कार गुठीका अध्यक्ष वरिष्ठ साहित्यकार रोचक घिमिरेको...
आज फेरि गुन्जिएको छ सबैको घरआँगन थरीथरीका गीतका भाकाले चेलीबेटी रमाइरहेका छन् रातो पहिरहनमा सजधज भएर तर मेरो मन निकै टाढा पुगेर स्मृतिको ढोका खोल्न खोज्दै छ । माइतीमा तिज भनेको थिएन नाचगान मात्र थियो त्यहाँ आमाको माया उनको हातले पकाएको...
१) अनुत्तरित प्रश्न त्यो देश र दैत्यको कुस्तीमा देशलाई उत्तानो पार्दै दैत्य देशलाई घोप्टो पारेर देशको छातीमा टेक्तै छ निरन्तर तिखा–तिखा नङ्ग्राहरू आइरहेछन् देशतिरै क्रमशः देश र दैत्यको दूरी घट्दै छ ल... ल... ल... ऐया ! ए ! दैत्यले फेरि एकपटक देशलाई घोप्टो पारेर छातीमा थिचेको पो रहेछ । म चिच्याएकोमा नरिसाउनुस् है...
पत्रकार तथा अध्येता टुमराज कोइराला (कला अनुरागी) लिखित रचनात्मक पत्रकारितामाथि लेखिएको ‘रचनात्मक पत्रकारिता : हाते पुस्तक’ प्रकाशन भएको छ । पुस्तक यसै साताबाट उपलब्ध हुने गरी सार्वजनिक गरिएको प्रकाशक ‘सञ्चार...
काठमाडौँ । राप्रपाका उपाध्यक्ष एवम् लेखक रवीन्द्र मिश्रले ५० दिन प्रहरी हिरासतमा रहेका बखत लेखेका कविताहरूको सङ्ग्रह ‘माथिको आदेश छ’ तयार भएको छ । उक्त कविता सङ्ग्रह भदौ २८ मा...
१) मृत्युलाई सम्झने ठाउँ काठमाडौँ काठमाडौँ/एउटा तीर्थ/राँगाको रगतले नुहाएर मृत्युलाई सम्झने ठाउँ/चिहान पेटमा घुसाएर हिँड्ने ठाउँ मरेका मुसा/प्याट्ट प्याट्ट फ्याँकेका/ क्याच्च/मोटरले किचेका/ प्याच्च/गिदी निस्केका/पेट पड्केका/ घिनलाग्दो/मृत्यु सम्झने ठाउँ/काठमाडौँ/ तर मरेका कोही छैनन् यहाँ/ त्यसैले मृत्यु सम्झँदैन/यहाँ/कसैले/ कसैले देख्दैन मृत्यु,...
कुमारीको भविष्यको कल्पनामा पोखिन्छ तिज सधवाको सिउँदोको सिन्दूरमा रङ्गिन्छ तिज । गरिबको झुपडीको भोकमा कल्पिन्छ तिज महलको उत्तेजित रसपानमा मात्तिन्छ तिज । तिज रातो साडी र रातो टीकामा रमाउँछ संगिनीसँगको मिठो मुस्कानमा हाँस्छ तिज । माइतीको आँगन सम्झँदा आँखामा रसाउँछ तिज तर परिवारको मिठो मायाले मनलाई...
काठमाडौँ । लेखक तथा लाङटाङ सद्भावना दूत अशोक सिलवालको ‘एभरेस्ट’ लाङटाङमा सार्वजनिक भएको छ । ‘एन अनफिनिस्ड स्टोरी’ सबटाइटल रहेको सिलवालकृत ‘एभरेस्ट’लाई स्थानीयहरुसहित गोसाईंकुन्ड गाउँपालिका–४ (लाङटाङ)का अध्यक्ष डिन्डु जाङ्वाले लाङटाङ...
मातृभाषा भोजपुरी भए पनि राजविराजकी बन्दना मिश्र ‘मधु’लाई नेपाली भाषाप्रति बेग्लै प्रेम थियो । त्यसैले त ३६ वर्षको उमेरमा उनले नेपाली भाषा सिकिन् । गोरखापत्र पढ्दै, नेपाल टेलिभिजन सुन्दै उनले...
कोहलपुरमा बसेर पत्रकारिता गरिरहेका नवीन अभिलाषीका तीन कृति प्रकाशित छन्— ‘ईश्वरको अस्थिपञ्जर’ (कविता सङ्ग्रह २०७३), ‘एकात्म’ (संयुक्त कविता सङ्ग्रह २०७५) र ‘मौलामा बाँधिएको राँगो’ (कविता सङ्ग्रह, २०७९) । कवितासँगै कथा...
हामी नइ (नरेन्द्र र इन्दिरा)लाई डा. गौरीशङ्करलाल दासका बारे सधैँ बयान गरिरहने व्यक्तिको नाउँ हो— नाट्यभूषण मदनदास श्रेष्ठ । नेपाली समाजमा डा. दासको विविध योगदानबारे हामीलाई थाहै थियो । हामी...
सामुदायिक समाजवाद अघिल्लो वर्ष प्रकाशित पुस्तक हो । यसले देशका लागि अगाडि बढ्ने समाजवादी राजनीतिक मार्ग प्रस्तुत गर्छ । पुस्तकको सुरुकै पेजमा लेखक सोमत घिमिरे लेख्छन्, ‘समाजवाद बुन्दै जाने कुरा हो...
गठबन्धन ठूलो छ तैपनि डरै डरमा छ आफ्नै भारले किच्ने हो कि पिरै पिरमा छ जेलमा कैदी भेट्न जानेहरूसँग डराको छ २०८४ आउँदैछ, कैदीसँग सातो हराको छ कैदी भेटाउने...
गरमले मेरो शरीरमा चिटचिट पसिना आइरहेको थियो । पसिनाले म निथ्रुक्क भिजेकी थिएँ र त शीतल छहारीको हावा मेरो तृष्णाको लहर भएर सामुन्ने आउँथ्यो; उजाड मेरो मुहार र हातखुट्टालाई सिस्नोले...
बाल्यकालमा एक दिन मन्जु तिवारीले बगैँचामा सर्पको काँचुली भेटाइन् । उनले अनौठो मान्दै पिता (भीमनिधि तिवारी)लाई त्यो काँचुली देखाइन् । त्यस दिनदेखि खै किन हो भीमनिधिले छोरी मन्जुलाई मायाले बोलाउँदा...
सत्र दिनपछि थामियो झरी । र आकाशमा उज्याला किरणहरू देखिए । पूर्व फर्किएर सेते दमाईले टाउको उठायो । उदास आँखामाथि हत्केला राखेर बिहानी सूर्यको कलिलो प्रकाश छेक्यो र आकाश हेर्यो...
‘भाग् ! तँलाई त म... ।’ घरभित्रबाट एक बडेमानको भ्यात्त परेको भ्यागुतो अघिअघि र हातमा अम्लिसोको कुच्चो बोकेकी सपनिम्मा पछिपछि निस्किए । चिम्सा आँखा, गोरो अनुहार, टाउकोमा तौली बाँधेकी, गुन्यूमाथि मैलो...
१) एउटा मूर्तिको आत्मसंस्मरण कुनै सीमान्तकृत नागरिकजस्तो भएर ढुङ्गा थिएँ म— ढुङ्गा जीवनको किनारतिर कतै बगरमा पल्टिरहेको घामको झरी सहिरहेको बेला–बेलामा चल्ने असिनाको हुरी भोगिरहेको, स्थिर थिएँ/जड र अप्रगतिशील थिएँ ...
कवि रमेश क्षितिजका पाँच कृति प्रकाशित छन्— ‘अर्को साँझ पर्खेर साँझमा’ (कवितासंग्रह २०५७), ‘आफैँ आफ्नो साथी भएँ’ (गीतगजलहरू २०६३), ‘घर फर्किरहेको मानिस’ (कविताहरू २०६९), ‘क्षितिज’ (गीति अल्बम २०६८) र ‘पर्वत...
एउटा आँखाले आधा देख्छ । अर्को आँखाले आधा देख्छ । आखिर देख्नुसम्मको कुरा हो, दुवैले मिलेर एक पूर्ण चित्र बनाउँछन् । यथार्थ दृश्य देखाउँछन् । यो साधारण प्रक्रियामा जीवनको एउटा...
राजतन्त्र संवैधानिक भयो त भनियो, तैपनि मलाई त्यससँग डर लाग्न छाडेन । डन्ठे पुलिस देख्यो कि मलाई डर लाग्थ्यो । शाही सैनिक देख्दा त झन्डैजसो मेरो सातै जान्थ्यो । ती...
काठमाडौँ । मदन पुरस्कार गुठीले २०८१ सालको मदन पुरस्कार छुदेन काविमोद्वारा लिखित ‘उरमाल’ पुस्तकलाई अर्पण गर्ने निर्णय गरेको छ । यस्तै लोक–संस्कृति क्षेत्रमा पाँच दशकदेखि सक्रिय प्रेमदेव गिरीलाई जगदम्बा–श्री सम्मान...
सबैसँग भेटे पनि यो मनले तिम्रै हात मागेको हुन्छ, सबैसँग हिँडे पनि यो मनले तिम्रै साथ रोजेको हुन्छ । उषा शेरचन जीवनका भोगाइको काव्य लेख्छिन्, उषा शेरचन पीडाभित्र डुबेर कविता...
मुख्य पर्व तिजमा नारी गीत गाउँला, फेरिएको रूपमा हामी मीत लाउँला । अतीतका कथा–व्यथा सम्झी लेखेर, परिष्कृत रीतको गीत भनुँला । बालबिहेको चलन थियो पराईघर गाह्रो, घाँसदाउरा, वनपाखा ढिकी जाँतो...