सुनचाँदी व्यवसाय नेपाली जनजीवनसँग प्रत्यक्ष जोडिएको क्षेत्र हो । मुलुकको अर्थतन्त्रमा राम्रै योगदान दिइरहेको यो व्यवसाय संवेदनशील र विश्वासमा आधारित छ । लाखौं उपभोक्ताको भरोसा, हजारौं व्यवसायीको लगानी र पुस्तान्तरण हुँदै आएको सीपमूलक व्यवसाय भएकाले
प्रिय कमरेड जीवन बुढा, बिहानीको हार्दिक अभिवादन तथा मिठो सम्झना ! स्वास्थ्य उस्तै छ। मैले जस्तै तपाईंले पनि शरीरभरि बारुदको धुवाँको गन्ध र युद्धका सम्झनाहरू बोकेर हिँडिरहनुभएको छ। शरीरमा गोलीका छर्रा छन्, छालामा...
सुकुम्वासीको बिल्लिबाठ छ अहिले । खासगरी सरकारले राजधानी लगायत देशका सहर केन्द्रित नदी किनारामा वर्षौँदेखि बसोबास गर्दै आएका भूमिहीन गरिब सुकुम्बासीहरुलाई विना पुर्व तयारी थातथलोबाट लखेटेपछि यो समस्या पेचिलो बनेको...
नेपाल सरकारले जारी गरेको “शैक्षिक परामर्श, भाषा शिक्षण तथा तयारी कक्षा (सञ्चालन र व्यवस्थापन) नियमावली, २०८३” को घोषित उद्देश्य शैक्षिक परामर्श क्षेत्रलाई थप व्यवस्थित, पारदर्शी र जबाफदेही बनाउनु हो। कुनै...
नेपालको राज्य संरचनाले विगत सात दशकमा अनेक राजनीतिक रूपान्तरणहरू देख्यो। राणाशासनको अन्त्य, प्रजातन्त्र, पञ्चायत, बहुदलीय व्यवस्था, गणतन्त्र र संघीय शासन प्रणालीसम्म आइपुग्दा शासनका स्वरूप फेरिए, संविधान फेरिए, राजनीतिक नेतृत्व फेरियो...
नेपालको गाउँघरमा असार १५ केवल पात्रोमा अंकित एउटा मिति होइन, यो किसानको पसिना, खेतको सुगन्ध, हिलोको रमाइलो र भविष्यको आशासँग जोडिएको जीवित उत्सव हो। धान रोपाइँको मुख्य मौसममा पर्ने यस दिनले...
अहिले नेपालको राजनीतिमा एउटा भाष्य जबर्जस्त रूपमा स्थापित हुँदैछ, जसले हिजोको दिनमा व्यवस्था बदलिएको र अब अवस्था बदल्ने यात्रामा अगाडी आएको दाबी गर्छ तर दाबी र यथार्थमा भने धेरै ठुलो...
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले आफ्नो प्रथम महाधिवेशनमा सभापति रवि लामिछानेद्वारा प्रस्तुत 'राजनीतिक प्रस्ताव'मा प्रत्यक्ष निर्वाचित राष्ट्रपति, पूर्ण समानुपातिक संसद्, विज्ञहरूको मन्त्रिपरिषद् र प्रदेशको पुनर्संरचनाको प्रस्तावसहित सामाजिक लोकतन्त्रको प्रस्ताव पारित गरी समाजवादी...
श्रीमान् बालेन्द्र शाह (बालेन शाह) ज्यू सम्माननीय प्रधानमन्त्री, नेपाल सरकार । सम्माननीय प्रधानमन्त्रीज्यू, सामाजिक सञ्जालको फिडमा हजुर चियाको निम्ति बानेश्वर पुग्नुभएको र क्याफेमा गफिनुभएको तस्बिरले मनमा बेग्लै तरङ्ग र उमङ्ग...
राष्ट्र निर्माणको इतिहास हेर्दा एउटा सत्य बारम्बार प्रमाणित भएको छ,देशको समृद्धि कुनै एक दलको विजयबाट मात्र सम्भव हुँदैन। सरकार बदलिँदैमा देश बदलिने भए आज संसारका धेरै राष्ट्रहरू समस्यामुक्त भइसक्थे। तर...
नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणलाई नियामक र सेवा प्रदायक निकायका रूपमा अलग–अलग संरचनामा विभाजन गर्ने विषय फेरि एक पटक राष्ट्रिय बहसको केन्द्रमा आएको छ । विशेषगरी जनआन्दोलनपछि स्थापित नयाँ राजनीतिक परिवेश,...
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को जिल्ला अधिवेशनबाट निर्वाचित धेरै जिल्ला सभापतिहरू विगतमा कांग्रेस, एमाले, माओवादी लगायतका दलहरूमा सक्रिय रहेका व्यक्तिहरू भएको तथ्य सार्वजनिक भएको छ । यो आफैँमा अस्वाभाविक कुरा...
केही समययता हुम्ला–बाजुरा सीमा क्षेत्रको स्वामित्वलाई लिएर भएको विवादबारे विभिन्न चर्चा परिचर्चा भइरहेको छ । यस सम्बन्धमा जडीबुटीको कुरासङै कतै कतै सञ्चारमाध्यममा मेरो पनि नाम जोडिएको प्रति ध्यानाकर्षण भएको छ...
प्रिय प्रेमिका ! मनैदेखिको माया तिमीलाई । विषय त्यति गम्भीर त छैन तर पनि सोचनीय भने अवश्य छ । विश्वकप सुरु भइसकेको अवस्था छ प्रिय । र, तिमीलाई थाहा नै छ म...
नेपाल अहिले आफ्नो इतिहासको यस्तो मोडमा उभिएको छ, जहाँ सामान्य सुधारले मात्र देशको मुहार फेर्न सक्दैन। लामो समयको राजनीतिक अस्थिरता र आर्थिक मन्दीको चक्रव्यूहमा फसेको हाम्रो अर्थतन्त्रलाई गति दिन वर्तमान...
आज नेपालका हजारौँ घरपरिवारले भोगिरहेको एउटा प्रमुख समस्या भनेको युवापुस्तामा बढ्दो तनाव, चिन्ता, निराशा र लागूपदार्थको दुर्व्यसन हो । कतिपय अवस्थामा समस्याको सही समाधान पहिल्याउन नसक्दा युवाहरू गलत मार्ग रोज्न...
नेपालले ०६५ जेठ १५ गते सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको औपचारिक यात्रा सुरु गरेसँगै देशको शासन व्यवस्था जनताको प्रतिनिधित्वमा आधारित बन्यो । आज १८ वर्ष पूरा भएर १९औँ वर्षमा प्रवेश गरेको छ...
नेपालको संविधानको धारा ४ मा नेपाललाई स्वतन्त्र, अविभाज्य, सार्वभौमसत्तासम्पन्न, धर्मनिरपेक्ष, समावेशी, लोकतान्त्रिक, समाजवादउन्मुख संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक राज्य भनी परिभाषित गरिएको छ । त्यस्तै, संविधानको प्रस्तावनामा नै प्रतिस्पर्धात्मक बहुदलीय लोकतान्त्रिक शासन प्रणाली,...
नेपाल ‘ग्रे लिस्ट’ मा पुग्नुमा ‘पछिल्ला ३० वर्षको कुशासन’ जिम्मेवार रहेको भन्दै अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले टिप्पणी गरे । वाग्लेको अभिव्यक्तिको सन्दर्भमा केही नागरिक प्रश्नहरू र जिज्ञासा यस आलेखमा उठान...
नेपालको सङ्घीय संसद् यतिबेला एउटा महत्त्वपूर्ण मोडमा उभिएको छ । लोकतन्त्रको सुन्दरता भनेकै प्रतिनिधित्व, समावेशिता र नयाँ सोचको प्रवेश हो । यही मर्मअनुसार पछिल्ला निर्वाचनहरूले संसद्मा नयाँ, युवा र ऊर्जावान्...
नेपालको संवैधानिक इतिहास र वर्तमान अभ्यासमा ‘अध्यादेश’ शब्द बारम्बार चर्चा र विवादको घेरामा पर्ने गरेको छ । सैद्धान्तिक रूपमा अध्यादेश भनेको संघीय संसदको अधिवेशन नचलेको अवस्थामा मुलुकमा आइपरेको तत्कालको समस्या...
हजारौँ वर्ष पहिले, जब मानव सभ्यता भौतिक र प्राविधिक दृष्टिले आजको जस्तो सुसज्जित थिएन, पूर्वीय दर्शनले एउटा महान् सत्यको उद्घोष गरेको थियो— 'वसुधैव कुटुम्बकम्' अर्थात् 'विश्व नै एउटा परिवार हो'। यो...
“अप्पो दीपो भवः” बौद्ध दर्शनको अत्यन्तै गहिरो र सार्वभौमिक सन्देश हो, जसको अर्थ हो: “आफ्नो दीप आफै बन” वा “आफै उज्यालोको स्रोत बन”। यो उपदेश भगवान् बुद्धको महापरिनिर्वाणपूर्व अन्तिम शिक्षासँग...
सत्ताले फेरि जनताको आँखामा धुलो हाल्न खोजेको छ । अध्यादेशलाई आवश्यक सुधारको फूलमाला लगाएर प्रस्तुत गरिएको छ । तर यसको गर्भमा सुधार होइन, सत्ता बचाउने हतार, स्वार्थपूर्ण चलाखी र लोकतान्त्रिक...
सामाजिक सञ्जालमा कुनै पनि सामग्री भाइरल हुनुमा त्यसको विषयवस्तु (कन्टेन्ट) को सबैभन्दा ठूलो हात हुन्छ । विषयवस्तु जति छोटो, राम्रो र प्रभावकारी भयो, भिडियो त्यति नै धेरै दर्शकसम्म पुग्छ ।...
नेपाली युवाको मनमा आजभोलि बारम्बार उब्जिने एउटा गम्भीर प्रश्न छ– 'म नेपालमै बस्ने कि विदेश जाने?' यो प्रश्न कुनै व्यक्तिगत अन्योल मात्र होइन यो अहिलेको पुस्ताको साझा मनोदशा बन्दै गएको...
आजको द्रुतगतिमा बदलिँदो संसारमा तनाव, चिन्ता र रोगका कारण मानिसको जीवनशैली प्रभावित हुँदै गएको छ । यस्ता चुनौतीपूर्ण परिस्थितिमा सकारात्मक सोच एक यस्तो अमूल्य औषधि हो, जसले व्यक्तिको मानसिक मात्र...
खुसी हुनु प्रत्येक मानिसको चाहना हो तर मानिस त्यही सपनाका कारण दुःखी छ किनकि खुसीको श्रोत चाहेर पनि पहिल्याउन सकिरहेको छैन । खुसीको श्रोत र यससँग जोडिएको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण पक्ष...
प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको सरकारले सार्वजनिक गरेको ‘शासकीय सुधारसम्बन्धी एक सय कार्यसूची’ को बुँदा नम्बर पाँचमा उल्लिखित, ‘दलित तथा ऐतिहासिक रूपमा बहिष्कृत समुदायमाथि राज्य, समाज र नीतिगत संरचनाबाट भएका अन्याय, विभेद...
नेपालको संविधान २०७२ ले जनताको स्वास्थ्य सेवालाई मौलिक हकका रूपमा स्थापित गरेको छ । उपचारात्मक स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्ने नेपालका सरकारी अस्पतालहरूले दैनिक रूपमा आफ्नै क्षमताभन्दा बढी सङ्ख्यामा सेवाग्राहीलाई उपचार...
नेपालको आधुनिक राजनीतिक इतिहासमा 'कम्युनिस्ट' शब्द केवल एउटा विचारधारा मात्र होइन, यो आम जनताको मुक्ति, समानता र परिवर्तनको महासंग्राम थियो। सात दशक लामो संघर्ष, हजारौँको सहादत र लाखौँ कार्यकर्ताको पसिनाकै...
चैत्र ५ सांस्कृतिक प्रतिरोध दिवस ! राजधानी काठमाडौँ उपत्यकासँग सटेको काभ्रे जिल्लाको अनेकोटमा निहत्था कलिला जनकलाकार प्रतिभाहरू च्याङ्बा लामा, मञ्जु कुँवर, चिनीमाया तामाङ, गुम्बासिं तामाङ, सुभद्रा सापकोटा, डम्बर श्रेष्ठ र...
हालै सम्पन्न प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनको मत परिणामको विभिन्न कोणबाट व्याख्या विश्लेषण भइरहेकै छ । विश्लेषकहरूका आ–आफ्नै दर्शन, सिद्धान्त र बिचारका आधारबाट हुने विश्लेषण फरक–फरक हुने नै भए । जस्तै, लोकप्रियतावाद,...
नेपालको राजनीतिक इतिहासमा युवा शक्तिको भूमिका सधैँ निर्णायक रहँदै आएको छ । नेपालमा भएका ऐतिहासिक राजनीतिक आन्दोलनहरूमा युवाहरू सधैँ अग्रपङ्क्तिमा उभिएका थिए । वि.सं. २००७ सालमा राणा शासनविरुद्ध उर्लिएको आन्दोलनदेखि...
नेपाली नागरिकले तीन दशकमा धेरै ठुला राजनीतिक परिवर्तन देखेका छन् । २०४६ सालको जनआन्दोलनपछि बहुदलीय प्रजातन्त्रको स्थापना भयो । त्यसपछि २०५२ सालदेखि १० वर्ष देशले सशस्त्र युद्धको कठिन समय पनि...
आज अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक महिला दिवस सत्य, न्याय, समानता र स्वतन्त्रताको निम्ति इतिहासभरि सङ्घर्ष गर्दै आएका विश्वका सम्पूर्ण वीराङ्गना आमाहरू, दिदीबहिनीहरूलाई हार्दिक सम्मान र शुभकामना । मानव सभ्यताको इतिहास केवल विकास र...
फागुन २१ गते म निकै उत्सुक थिएँ । किनकि जीवनमा पहिलो पटक म भोट हाल्दै थिएँ । एक प्रकारको खुसीयाली छाएको महसुस भइरहेको थियो । घरबाट आफन्तहरूसँगै भोट हाल्न ललितपुर...
प्रिय मित्रहरू, भाद्र २३ र २४ का घटनाहरू मेरो मानसपटलमा ताजै छन्। ती दिन भएका क्रूरता र त्यसबाट सिर्जित वातावरण जति निन्दा गरे पनि कम हुन्छ । भविष्यमा पनि त्यस्ता...
हामी कुनै व्यस्त सडकमा हिँड्दा होस् वा पाँच मिनेट सामाजिक सञ्जाल स्क्रोल गर्दा, देशको वातावरण बदलिँदै गरेको प्रस्ट अनुभूति हुन्छ । आसन्न फागुन २१ को सङ्घीय निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा, यो...
राजनीतिमा नेतृत्वको आधार उमेर हुनुपर्छ कि योग्यता? यो बहस नेपाली समाजमा दशकौँदेखि अनुत्तरित छ। विशेष गरी आसन्न फागुन २१ गतेको निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा ’पुस्तान्तरण’ र ’नेतृत्व परिवर्तन’को मुद्दा फेरि सतहमा...
विगत तीन दशकदेखि नेपाली राजनीतिको आकाशमा नेपाली कांग्रेस, नेकपा (एमाले) र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (पूर्व माओवादी केन्द्र) जस्ता पुराना दलहरूको अविच्छिन्न वर्चस्व रहँदै आएको छ । ०४७ को जनआन्दोलन, ०५२...