ब्लग

डिग्रीसँगै दक्षता चाहिन्छ

हरेक वर्ष जुलाई १५ मा मनाइने ‘विश्व युवा दक्षता दिवस’ले आजको युवा वर्गलाई शिक्षासँगै व्यवहारिक सीप सिकाउने सन्देश दिन्छ । यद्यपि यो दिवस भाषण, ब्यानर र गोष्ठीमा मात्र सीमित हुनु...

६२ प्रतिशत सक्रिय जनसंख्या, वृद्धहरूको नेतृत्व र असर

नेपालको कुल जनसंख्या (दुई करोड ९१ लाख ६४ हजार ५७८) मध्ये ६१.९६ प्रतिशत सक्रिय जनसंख्या वा बृहत्तर उमेर समूह (१५–५९ वर्ष) मा रहेको छ । विश्व बैंक र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय...

हेल्मेटको अव्यावहारिक कानुन

नेपालमा मोटरसाइकल चालकले अनिवार्य हेल्मेट लगाउनुपर्ने नियम कडाइका साथ लागु गरिएको छ तर हेल्मेटको गुणस्तर सम्बन्धमा कुनै मापदण्ड छैन, जस्तो लगाए पनि हुन्छ । घर वरपर छोटो दूरीमा, भित्री सडक...

भाडाको कोठामा विद्यार्थी जीवन

म लुम्बिनी प्रदेशको अर्घाखाँची जिल्लाको पाणिनी गाउँपालिका–४ (साबिकको पटौटी गाविस)मा जन्मेको हुँ । त्यही गाउँमै रहेको श्री धौराली माध्यमिक विद्यालयबाट २०७४ मा एसईई गरेपछि विज्ञान विषय अध्ययन गर्ने लक्ष्यसहित गाउँ...

‘कर्णाली प्रदेशको सङ्गठन संरचना अध्ययन प्रतिवेदन’भित्र मैले जे देखेँ

विज्ञहरूले लामो अध्ययनपश्चात् ‘कर्णाली प्रदेशको सङ्गठन संरचना अध्ययन प्रतिवेदन’ तयार गरे, जसलाई कर्णाली प्रदेश सरकारले स्वीकार गरिसकेको छ । यो प्रतिवेदन पढ्दा केही नलेखी बस्न सकिनँ । ८ मन्त्रालयलाई ६ वटामा...

औसत मौद्रिक नीति

नेपाल राष्ट्र बैंकले शुक्रबार मौद्रिकनीति समेत सार्वजनिक गरेको छ । नयाँ गर्भनर प्रा.डा. विश्वनाथ पौडेलको नेतृत्वमा आएको नयाँ मौद्रिक नीतिलाई लिएर यति बेला विभिन्न कोणबाट चर्चा–परिचर्चा भइरहेका छन् । पहिलो...

मौद्रिक नीतिमा मैले जे देखेँ

विगतका केही वर्षहरूका मौद्रिक नीतिहरू भन्दा यो पटकको मौद्रिक नीति अलि लचिलो खालको आएको छ । जसका कारणले गर्दा बजारमा ब्याजदर घट्न सक्ने आकलन गर्न सकिन्छ भने यसका कारणले केही...

भानुजयन्ती : नेपाली भाषा, संस्कृति र स्वाभिमानको गौरव दिवस

हरेक वर्ष श्रावण २ गते, नेपालभरि भानु जयन्ती विशेष उत्साहका साथ मनाइन्छ । यो दिन नेपाली साहित्यका आदिकवि भानुभक्त आचार्यको जन्म जयन्ती हो, जसलाई नेपाली भाषामा रामायण लेखी आम जनताको...

‘कुलिङ–अफ पिरियड’मा छलछाम

झन्डै ३३ वर्ष पुरानो निजामती सेवा ऐनलाई परास्त गर्दै असार १५ गते प्रतिनिधि सभाबाट संघीय निजामती सेवा विधेयक पारित भएको छ । उपसमिति हुँदै प्रतिनिधि सभाको राज्य व्यवस्था तथा सुशासन...

तीन सय युवकमध्ये एउटालाई छान्ने युवती

चीनमा एक सुन्दर बौद्ध कथा छ । एउटा सानो सहरमा एक दिन अचानक एक अत्यन्तै सुन्दरी युवती आइपुग्छिन् । कसैले पनि उनलाई चिनेको थिएन, न कोही जान्दथे कि उनी कहाँबाट...

गुरु को हुन् ?

हाम्रो जीवनको मार्गनिर्देशन गर्ने, अन्धकारमा उज्यालो दिने, अज्ञानता हटाएर ज्ञानको प्रकाश छर्ने पात्र भनेकै गुरु हुन् । हाम्रा सपनालाई दिशा दिने, साँचो मार्ग देखाउने र सही संस्कार रोप्ने गुरुप्रति समर्पण...

उपत्यकाको जोखिम र जिम्मेवारीको प्रश्न

दिउँसो नै अकस्मात बाढी आयो र वितण्डा मच्चायो। खोला किनारका घर, गोठ, टहरा, गाडी, मोटरसाइकल सबै बगायो। गाईबस्तु, कुखुरा-बाख्रा, कृषि फार्म केही पनि बाँकी रहेन। बाढी सिधै बस्तीमा पस्यो। खासमा...

आमा बनेपछि बुझेँ आमाको महत्त्व

कानुन कार्की रायमाझी विश्व शब्दकोष विकिपिडिया भन्छ, आमा वा माता कुनै बच्चालाई जन्म दिने र पालनपोषण गर्ने अथवा शुक्राणुसँग मिलेर बच्चाको विकासको लागि अण्डा प्रदान गर्ने महिलालाई भनिन्छ । आमा...

सार्वजनिक संस्थामा नेतृत्व छनोटको सवाल

पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माण भई तत्कालीन प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्ड' बाट उद्घाटन गरिएको केही समयपछि काठमाडौँबाट पोखरा जाँदै गरेको एटीआर-७२ विमान दुर्घटना भयो। यात्रारत सबै जना आज केवल सम्झनामा सीमित...

गद्दीबाट गल्लीसम्म : फेरि दलको दलदलमा पूर्वराष्ट्रपति तथा उपराष्ट्रपतिहरू

नेपालको राजनीतिक परिदृश्यमा अर्को एउटा गम्भीर प्रवृत्ति देखापरेको छ, त्यो हो राष्ट्रको सर्वोच्च पदमा पुगेका व्यक्तिहरू पुनः दलगत राजनीतिमा फर्कने होड । पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको २८ जुन २०२५ मा सीपीएन–यूएमएल (नेकपा...

जनताको पत्र : सांसदहरूलाई एक अपिल

प्रिय सांसदज्यूहरू, तपाईँहरूका मतदाता जहाँ भए पनि मन सधैँ तपाईँहरूकै कार्यसूचीमा अडिएको हुन्छ । रेडियो खोल्दा होस् वा टेलिभिजन हेर्दा, अथवा सामाजिक सञ्जाल पल्टाउँदा होस्, तपाईँहरूको कुनै न कुनै समाचार...

विपत् पूर्वतयारीमा लुम्बिनी सरकार गम्भीर देखिएन

लुम्बिनी प्रदेशमा विपतजन्य घटनामा पनि बर्सेनि जनधनको ठुलो क्षति हुँदै आएको छ । यद्यपि, प्रदेश सरकारले विपत् पूर्वतयारीमा ध्यान दिन सकेको छैन । यो प्रदेशमा बाढी, पहिरो, आगलागीजस्ता विपतका घटनाबाट...

आज फेरि यसरी सम्झिन मन लाग्यो गिरिजा दाजुलाई

धेरै कुरा सम्झिन गाह्रो भयो । खासगरी तिथि–मितिहरू याद हुन्न । कुरो पनि पुरानो भयो । कतिपय पुराना कुरा याद गर्न घटना, सन्दर्भहरू जोडेर जानु पर्छ । यसरी बिचार्दा कुरो...

कर्मचारीको आत्मविकासका लागि १७ सूत्र

हामी काम विशेषले विभिन्न कार्यालय जाने गर्छौं । त्यहाँ विभिन्न पद अनुसारको जिम्मेवारी वहन गरेका कर्मचारीले कार्य सम्पादन गर्छन् । कतिपय कर्मचारीसँग धेरै वर्षको कार्य अनुभव हुन्छ भने कतिपय कर्मचारी...

विपत् व्यवस्थापन पूर्वतयारीमा वीरेन्द्रनगरले सिकेको पाठ

२०७१ साउन २८ र २९ गते सुर्खेतमा विनाशकारी बाढी आयो । बाढीले सुर्खेत उपत्यका र भेरी नदी किनारमा ठुलो क्षति पुर्‍यायो । जिल्लाभर मृत्यु भएका ११५ मध्ये वीरेन्द्रनगरका आठजना थिए...

असार १५ : धान दिवस कि स्वाङ दिवस ?

नेपालको कृषि परम्परामा असार १५ लाई राष्ट्रिय धान दिवस भनेर चिनिन्छ । यो दिन नेपालको कृषि संस्कृति र धानसँग गाँसिएको जीवनशैलीलाई सम्झिने र सम्मान गर्ने अवसर हो भन्ने भनाइ पाइन्छ...

धान दिवस कि कृषि वा कृषक दिवस ?

हाम्रो देश नेपाललाई कृषिप्रधान मुलुक भनिन्छ । जनगणना (२०७८) अनुसार नेपालमा रहेको कुल परिवार संख्या (६७ लाख) मध्ये ४१ लाख अर्थात् ६१ प्रतिशतभन्दा बढी परिवारले कृषिलाई मुख्य पेसा बनाएको देखिन्छ...

ग्वार्कोमा बसहरूले जिस्क्याइरहे प्रधानमन्त्रीज्यू !

संघीय राजधानी काठमाडौँको महालक्ष्मी नगरपालिकामा पर्ने इमाडोल । इमाडोलबाट बिस्तारै ग्वाकोतिर झर्दा आउँछ एउटा गुम्बा, जो चत्रपथबाट त्यस्तै तीन सय मिटर टाढा पर्दो हो । सधैँ ग्वार्कोमा भिडभाड हुँदा यो...

थकित मनलाई शक्तिदायक दही–चिउरा

असार महिना अर्थात मानो खाएर मुरी उब्जाउने महिना मानिने असारको मध्य दिनका रूपमा हरेक वर्षको असार १५ गते धान दिवसका रूपमा मनाइने गरेको छ। यो दिन खेतमा असारे रोपाई गरी...

मदन भण्डारीको जबज, विद्यादेवी भण्डारीको आवश्यकता

वैचारिक बहस, आन्तरिक लोकतन्त्र र संगठनात्मक गतिशीलतालाई आफ्नो शक्तिको स्रोत मान्दै आएको नेपालको राजनीतिक इतिहासमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) मुख्य शक्ति हो । राष्ट्रिय राजनीतिमा दूरगामी प्रभाव पार्ने गरी यस...

सरकार र न्यायालयको दोहोरो निसानामा नेपाली प्रेस

पछिल्लो समय नेपाली प्रेस गम्भीर संकटमा छ । सञ्चार क्षेत्रले व्यावसायिक चुनौती सामना गरिरहेका बेला अब स्वतन्त्रताको रक्षा गर्ने चुनौती समेत थपिएको छ । सरकार र न्यायालयबाट प्रेसप्रति गरिएको व्यवहारको...

बहुवर्षीय चाप घटाउँदै गण्डकी प्रदेश

प्रदेश सरकारले सबै मन्त्रालयमा बहुवर्षीय दायित्व भुक्तानीको लागि बजेट राख्दै आएको छ । गण्डकी प्रदेशमा अहिलेको अवस्थामा कुल १६ अर्बजति दायित्व छ । यो विशेषगरी भौतिक पूर्वाधार मन्त्रालयमा छ ।...

योजना छनोट सही ढंगले गर्नुपर्छ

प्रदेश सरकारहरूले अघि सारेका विकास निर्माणका योजनामा बेथिति देखिन्छ । खासमा तल्लो तहबाट मागका आधारमा योजना छनोट गरेर प्रदेश सरकारले स्रोत सुनिश्चित गर्नुपर्ने हो तर सत्तामा रहेकालाई जे मन लाग्छ,...

इजरायलका ‘बङ्कर’बाट देश र सपना सम्झँदा...

सन् २०२२ को सेप्टेम्बरमा वैदेशिक रोजगारीका सिलसिलामा म इजरायल आएकी थिएँ । पवित्र भूमि भनेर चिनिने इजरायल समय समयमा युद्धका कारण चर्चामा रहने गर्छ । भर्खरै इरानसँग युद्धको मैदानमा उत्रिएको...

चरम द्विविधाको भूराजनीति र दिशाविहीन ट्रम्प

२१औँ शताब्दीको प्रारम्भिक दशकहरूमा विश्व राजनीतिले जुन दिशाहीनता, अन्योल र विभ्रमको अवस्था अनुभव गरिरहेको छ, त्यसको मूल जड २०औँ शताब्दीमा स्थापित भएका दुई प्रभावशाली ज्ञान प्रणालीहरू (उदारवाद र मार्क्सवाद)को विफलता...

के हो विकास, लुम्बिनीमा बजेटको विरोध किन भइरहेको छ ?

आजभन्दा भोलि क्रमिक रूपमा सुधार हुँदै जाने भन्ने अर्थमा लिइन्छ ‘विकास’ शब्दलाई । यस्तै, समाजमा देखिने सकारात्मक परिवर्तनहरूलाई विकासका मापनका रूपमा लिइन्छ । विकासले सामाजिक, आर्थिक, सांस्कृतिक, धार्मिक, राजनीतिक लगायत...

इजरायल–इरान युद्धलाई नियाल्दा...

केही वर्षदेखि इजरायलको जेरुसलेममा छु । जुनको दोस्रो हप्ता, सब्बातको रात इजरायलले इरानको आणविक प्रशोधन केन्द्रहरूमा आक्रमण सुरु गरेको जानकारी गराइयो र उच्च सतर्कता र सुरक्षाका लागि इजरायलका नागरिकलाई निर्देश...

राजतन्त्र फैलिरहेकै छ, किन फर्काउनु राजा ?

केही दिन अघिसम्म सहरका चोक र गल्लीमा राजतन्त्र फर्काउने भन्दै केही व्यक्ति सलबलाइरहेका थिए । देशमा राजा ल्याउन सबै नागरिक मिलौँ भन्नेहरू आफैँ नमिलेर जात्रा देखाउँदा हेर्नेलाई समेत लाज महसुस...

पहिचानका मुद्दामा माओवादी

कोशी प्रदेशमा ‘पहिचान’को मुद्दा पेचिलो बन्दै छ । कोशी प्रदेश नामकरणमा असन्तुष्ट बनेका समूहहरू गोलबन्द हुँदै छन् । पहिचानको आन्दोलनलाई राजनीतिक आन्दोलनका रूपमा अघि सार्ने नेकपा (माओवादी केन्द्र)ले कोशी नामकरणमा...

छोटो यात्राको गहिरो पाठ : ‘सबै यस्तै गर्छन्’ भन्ने सोचको सामाजिक मनोविज्ञान

कहिलेकाहीँ जीवनका सबैभन्दा गहिरा पाठहरू कक्षाकोठाभन्दा बाहिर, सडकमा सिकिन्छन् । असार ३ गते बिहान भरतपुरबाट काठमाडौँ ओर्लिएर रानीवन जाने क्रममा मैले एउटा यस्तो अनुभव गरेँ, जसले मलाई नागरिकता, शिक्षा र...

राजतन्त्रतिर ढल्कनेहरू

२०३९/४० सालतिरको कुरा हो । म २३/२४ वर्षको थिएँ । मलाई राजनीतिले छोएछ । विद्यार्थी कालमा मलाई राजनीतिले छोएन । सायद स्कुल तहको पढाइमा मात्रै सामेल भएको र स्कुलमा विद्यार्थी...

जीवन ‘सजिलो’ होइन ‘सार्थक’ बनाउने होड

२१औँ शताब्दीको मानवजीवन अत्याधुनिक प्रविधि, विलासितापूर्ण जीवनशैली र उपभोगतावादी सोचद्वारा निर्देशित भएको छ । बजारले जीवनको हरेक पक्षमा गहिरो प्रभाव जमाएको छ । सामाजिक सञ्जाल, ब्रान्ड, लाइफस्टाइल र सम्पत्तिमा आधारित...

चिनीको चक्रव्यूह : के चिनी साँच्चै विष हो ?

फलफूल र महजस्ता प्राकृतिक स्रोतबाट पाइने चिनी स्वास्थ्यका लागि आवश्यक भए पनि पछिल्ला दशकमा प्रशोधित चिनीको प्रयोगले चिन्ताजनक मोड लिएको छ । औद्योगिक क्रान्तिपछि प्रशोधित चिनीको व्यापक प्रयोग हुन थालेको...

शिक्षक आन्दोलनको मर्म र समाजमा फैलिएको नकारात्मक भाष्य

नेपालको शिक्षा क्षेत्र लामो समयदेखि अनेकन् समस्याको चपेटामा छ । एउटा अत्यावश्यक, दीर्घकालीन र मूलभूत राष्ट्रिय क्षेत्र भएर पनि शिक्षा अझै पनि द्विविधामा अल्झिएको अवस्था छ । शिक्षा नीति, ऐन...

बल र धन केलाई भन्ने ?

बल र धनलाई शब्दका रूपमा सुन्दा सरलजस्तो लाग्छ तर परिभाषित गर्न त्यति सजिलो देखिँदैन । बल र धन भौतिक हुन्छ या अभौतिक ! यो पनि अहं प्रश्न हो । शब्दका...

सुनसरी तनावको असर विराटनगरसम्म

सुनसरी घटनामा सुरक्षा अधिकारीमाथि छानबिन र कारबाही गर्न सांसद दीपक साहको माग

क्याफेमा लगेर बालिकामाथि जबरजस्ती करणी, सञ्चालकसहित ५ जना पक्राउ

स्रोत नखुलेको साढे ४ लाख रुपैयाँसहित विराटनगरबाट १ जना पक्राउ

मिटरब्याज पीडितहरू आन्दोलित भइरहेका बेला लगानीकर्ता पनि आन्दोलित

राजर्षि जनक विश्वविद्यालयको समस्या समाधान र शैक्षिक सुधारमा सरकार प्रतिबद्ध : मन्त्री पोखरेल

अस्थिरताका मुख्य कारक पुराना तीन दल : जनमत पार्टी

बारामा बिजुलीको पोलमा मोटरसाइकल ठोक्किँदा १५ वर्षीय किशोरको मृत्यु

पहिरो पन्छाउन तीन ठाँउमा उपकरण

बागमतीको खानेपानी मन्त्रालयको ८६.७७ प्रतिशत पुँजीगत खर्च

नागढुङ्गाबाट ५ टन काठको कोइलासहित दुई जना पक्राउ

चन्द्रागिरिको तीनथानामा मिनी ट्रक र स्कुटर ठोक्किँदा दुई जनाको मृत्यु

यी हुन् गण्डकीका संरक्षणको पर्खाइमा रहेका विमानस्थल

पोखरामा अमेरिकी नागरिकको मृत्यु

फिर्केलाई चेओङगेचेन बनाउँछु भन्थे मेयर, दुई महिनासम्म खोलाघर भत्काएरै सकिएन

दुध उत्पादक किसानलाई पाँच करोड ५८ लाख अनुदान

बोइलर कुखुराको अवैध ओसारपसार नियन्त्रण भएपछि मासु पसल पुनः सञ्चालन हुँदै

महाराष्ट्रका मुख्यमन्त्रीसँग नेपाली प्रतिनिधिमण्डलको भेट

लुम्बिनीमा कांग्रेस ‘पर्ख र हेर’को अवस्थामा, मन्त्रीहरूको राजीनामा 'होल्ड'

रुपन्देहीबाट बहिनीलाई लिएर १३ वर्षीय बालक कसरी पुगे वृन्दावन ?

सुर्खेतमा दुई दिन कुरेर सिलिण्डर भर्छन् उपभोक्ता

प्रदेशलाई केन्द्रको पपेट बनाइयो, हामी त वडाध्यक्षभन्दा पनि निरीह भयौँ : जीवनबहादुर शाही

प्रदेश चलाउने केन्द्रीकृत मानसिकता भत्काउनुपर्छ : शाही

एमाले कर्णालीले भन्यो- ‘नेकपाकै कारण मुख्यमन्त्रीले राजीनामा दिनुपर्‍यो, केन्द्रको निर्णय हामीलाई पचेको छैन’

घाँस काट्ने क्रममा ढुङ्गा लागेर महिलाको मृत्यु

प्रारम्भिक अनुसन्धानपछि प्रहरीले भन्यो– घरायसी विवादकै कारण ज्योतिले आत्मदाह गरेको देखिन्छ

डा. गोविन्द केसीसँगको वार्ता किन सहमतिमा पुग्न सकेन ?

एपीनको सुदूरपश्चिम र कैलाली समिति सर्वसम्मत गठन

जनकपुरका होटल र पानी उद्योगमा विभागको छापा : तीन व्यवसायलाई कारबाही

जनमत पार्टीका सचिव यादवले दिए राजीनामा