रातोपाटी खुलामञ्च

ह्याप्पी तीज

सहरको बिच एउटा अँध्यारो कोठा तेइस चौबीस वर्षकी युवती काखमा दुधेबालक ओछ्यानमा बिरामी श्रीमान् अस्पताल जाने तयारी गर्दैछे । बाहिर तीज लागेको छ झण्डै एक महिना अगाडिदेखि बाटोभरि...

सङ्गत अनुसारको फल ः कस्ता मानिस सङ्गत गर्ने ?

मानिस एउटा सामाजिक प्राणी हो । समाजविना मानिसको घरपरिवार, उद्योग, व्यवसाय, विवाह, नाता–कुटुम्ब, शिक्षादीक्षा, स्वास्थ्य, गाँस–बास–कपास, रोजगारी, उन्नति, शक्ति–सम्बन्ध आदि निरन्तर चल्न सक्दैन । एउटै समाजमा रहने, खेल्ने, चल्ने र...

कति काम बन्दैन

कति काम बन्दैन जति भेटे पनि कति कुरो बिर्सिंदैन जति मेटे पनि । मान्छे सबै आफैँजस्तो तर भिन्नाभिन्नै को हो मानव को हो दानव गाह्रो भो चिन्नै । बहने हावा बग्ने पानी पनि किन्नुपर्ने जेमा पनि जता पनि व्यापार नै छिर्ने...

कोटेश्वरमा फ्लाइओभर र सुरुङमार्गबारे मेरा २१ बुँदा

१) कोटेश्वर इन्टरसेक्सन काठमाडौँमा सबैभन्दा बढी जाम हुने चोक हो । २) कोटेश्वरमा फ्लाइओभर र सुरुङमार्ग बनाउन जापानले ३० अर्ब ऋण दिनेछ । ३) कोटेश्वर इन्टरसेक्सन सुधारका लागि ३९ अर्ब लाग्ने अनुमान...

भगवती जात्राको २०६ वर्षे यात्रा

तानसेनको साँघुरो सडक, पुरानो घरको झ्यालबाट झुल्किने उत्सुक अनुहार, ढोल, नगारा र पञ्चैबाजा बजाउँदै अगाडि बढिरहेको भीड । काँधमा उचालिएको सुशोभित खटमा स्थापित भगवतीको मूर्ति । यी सबै दृश्य कुनै...

दुई साथीको फरक बाटो

स्याङ्जाको एउटा सानो गाउँमा सागर र रोहित दुई बालसखा थिए । उनीहरुको बाल्यकालदेखि एउटै विद्यालय, एउटै डेस्क र एउटै सपना थियो । सपना थियो- ब्याचलर सकेर जागिर खाने अनि दु:ख...

समय र बाटो

शब्दहरू बोल्दाबोल्दै आवाज भासियो आँखाले हेर्दाहेर्दै आँसु सकियो खुट्टाले हिँड्दाहिँड्दै ऊर्जा सकियो तर तिमी भेटिएनौ । पर्खाइले घरीघरी समय गुमायो सासले पनि थकाइ अनुभव गर्‍यो निद्राले बिर्सन खोज्दा पनि सपना तिमीमै अडिइरह्यो । चिठीहरू लेखेँ, तर पुगेन तिमी भेटिन्नौ...

किन जान्छौ विदेश ?

यहीँ छ पहाड यहीँ छ मधेस वीर नेपाली किन जान्छौ विदेश यहीँ छ हिमाल यहीँ छ बेँसी हे देशभक्त किन हुन्छौ विदेशी जीवन आखिरमा हो दुई दिन नतिरीकन आमाको दुधको ऋण छोडेर जन्मे-हुर्केको प्यारो देश त्यागेर...

स्तनपानलाई प्राथमिकता दिऔं, सहयोगी वातावरण निर्माण गरौं

स्तनपान शिशुका लागि पहिलो खोप हो । आमाको दुध शिशुको शारीरिक र मानसिक विकासका लागि आवश्यक पर्ने सबै पोषकतत्वहरु प्रोटिन, कार्बोहाइड्रेट, फ्याट, भिटामिन र खनिजको सन्तुलित मिश्रण हो । यसमा...

कोदो : स्वास्थ्यका तथा पौष्टिक आहारको उपयुक्त विकल्प

आज साउन १६ गते नेपाल सरकारले प्रथम राष्ट्रिय कोदो दिवस घोषणा गरेको परिप्रेक्ष्यमा ओझेल परेको रैथाने अन्न कोदोको महत्त्वलाई जनमानसमा उजागर गर्न एउटा अवसर सिर्जना गरेको छ । नेपालको पहाडी...

खिर खाने दिनको महत्त्व

नेपालजस्तो कृषिप्रधान मुलुकमा सधैँजसो किसानका कथा खेतको हिलो, पसिना र झरीसँग मिसिएका हुन्छन् । रोपाइँका बेला असारको घाम, वर्षा र आकाशको बादलसँग खेल्दाखेल्दै श्रावणको मध्यान्तरमा पुग्छन् किसानहरू । नेपाली मनले...

दीप जो अझै बलिरहेको छ

घडीको सुई झैँ थर्थराएको अन्तिम सासको अठोट माइला, यो दीप बालेँ म तँ उज्यालो बनिस् भने अँध्यारोले थाक्नेछ । त्यसै दिन एउटा बीउ चुपचाप उम्रिएको थियो माटोभित्र क्रान्तिको जरा गाड्दै न रुवाइ थियो त्यो, न हाँसो थियो...

मापदण्ड अनुसार नै पीएचडी प्रमाणपत्र लिएको दाबी

काठमाडौँ । ‘नेपालमा सरकारी जागिर, भारतबाट पीएचडीको प्रमाणपत्र’ शीर्षकमा गत जेठ २६ गते प्रकाशित समाचारप्रति सम्बन्धित तीन जनाले आपत्ति जनाएका छन् । नेपाली सेना, स्वास्थ्य विज्ञान संस्थानमा नर्सिङ पेसामा कार्यरत...

यादगार बिदाइको क्षण

कार्यालयबाट बिदाई दु:खदायी मात्र नभएर खुसीको क्षण पनि हो । दक्ष, उच्च नैतिक चरित्र रहेका कर्मचारी तथा सहकर्मीहरु बिदाई गर्नुपर्दा मन भारी हुन्छ । तर पनि उज्वल भविष्यको कामना गर्दै...

माया वारिपारि

कहिलेकाहीँ माया पनि टाढा पारि भइदिन्छ यसो बिर्सन खोज्यो फेरि यादले वारि भइदिन्छ । अरूलाई खुसी दिएर आफू रित्तिएको बेला हिँड्ने समथर मैदान पनि काँडाघारी भइदिन्छ । मालीबिनाको फूल सधैं...

रेणुका अर्थात् बालुवाको कण

सूर्य तामाङ अनेक दुःखकष्ट भोगेर आफ्नो चिनारी तब बन्यौ । फल्नै फुल्न नपाईकन जोवन झुक्याई तिम्रो खोस्यौ ।। स्वार्थसिद्धका निम्ति अनेक अनि के के भनी हुल्यौ । बेहुली बनीकन छिरेपछि...

चारै दिशामा अगुल्टो फाल्थ्यौँ : ‘लुतोपुतो लैजा है’

सुशीलचन्द्र अधिकारी बिहानको सिमसिमे पानी । तल्लो पाखासम्म पूरै कुहिरो । असारको माचोले अभैm छोडेको छैन । मेलो घर नजिकतिर । बिहानी काम गाईवस्तुका लागि घाँसपातको जोहो । अलिअलि बन्सोको घाँस...

परिवार, बाल्यकाल र प्रविधि : आजका बच्चाहरूको चुनौती

उत्सव भट्टराई परिवार भनेको जीवनको पहिलो विद्यालय हो । जहाँ हामी जन्मन्छौँ, हुर्कन्छौँ, सिक्छौँ र जीवनको पहिलो कदम चाल्छौँ । हाम्रो बाल्यकालका अमूल्य दिनहरू परिवारको माया र साथले भरिएका हुन्छन् ।...

‘एफडीआई’ र नेपालमा लगानीको वातावरण

नेपाल एक विकासोन्मुख मुलुक हो, जहाँ आर्थिक विकास, औद्योगिकीकरण, रोजगारी सिर्जना र प्रविधि हस्तान्तरणका लागि वैदेशिक प्रत्यक्ष लगानी (फरेन डाइरेक्ट इन्भेस्टमेन्ट– एफडीआई) एक महत्त्वपूर्ण स्रोत हो । पूर्वाधार, ऊर्जा, सूचना...

पाँच मुक्तक

कोही मान्छे व्यवहारमा निर्भीक बन्छ जहाँ सकारात्मक सोच अमृत सर्छ पापीले देवता देख्दा के नै पो हुन्छ पहिला आफू चिन समृद्धि त्यही पर्छ । ०० सबै समस्याले बाटो रोकिँदैन मायाले मात्र सबै दुःख टारिदिँदैन रिस र पीडा...

जिन्दगीको गोलो घाम

जब आँखा रसाउँथे पीडाले सुनसान थियो आकाश पनि न कोही मलम बन्न आयो न स्पर्श बन्न आयो पखाल्न मेरो आँसु । तर जसै भाग्यले मुस्कान ल्यायो ओठमा नचिनेका अनुहारले पनि ‘नाता’को पर्खाल ठड्याउन थाले । म जान्दछु पैसा...

नेतालाई बित्थामा

नेतालाई बित्थामा बनाइदिएको कान सुन्दै नसुन्नेलाई सुन्ने त जनताहरू हुन् । नेतालाई बित्थामा गोडा जोडिदिएको हिँड्दै नहिँड्नेलाई कार, हवाईजहाज र करोडौँको हेलिकोप्टर चढ्नेलाई । पसिना चुहाएर पुछ्दै हिँड्ने त जनता...

चालकलाई ‘दोष’ थुपारेर सुरक्षा हुन्न

चालकको लापरवाही र तीव्र गतिको कारण दुर्घटना भएको भनेर दुर्घटनापछि अवैज्ञानिक तर्क गर्ने गरिएको छ । चालकको हातमा स्टेरिङ हुन्छ भन्दैमा ‘खाल्डो देखेनौ ? ओभर स्पिड चलाउनु हुँदैन भनेर थाहा...

विधेयक निर्माण प्रक्रियामा समितिले रायका लागि आमन्त्रण गरेको अवस्था बाहेक महासचिव कहीँकतै संलग्न हुँदैनः पाण्डेय

काठमाडौँ । संघीय संसदका महासचिव पद्मप्रसाद पाण्डेयले विधेयक निर्माण प्रक्रियामा सम्बन्धित समितिले रायका लागि आमन्त्रण गरेको अवस्थामा बाहेक संसदको महासचिव कहिँकतै पनि संलग्न नहुने बताएका छन् । रातोपाटीमा प्रकाशित ‘कुलिङ किर्तेमा...

‘म’को खोजी

मनन गरौँ, हामी कस्ता चिजवस्तुहरू, कस्तो र कुन अवस्थामा खोजी गर्छौं ? सामान्यतया हामीसँग भएका, हामीले देखेका, भोगेका, चिनेका वा राखेका परिचित वस्तुहरू आवश्यक परेको बेला फेला परेनन् भने मात्र...

अर्यालको दाबी– निजामती विधेयकको प्रतिवेदन तयारीमा मेरो संलग्नता छैन

काठमाडौँ । कानुन न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालयका सहसचिव मानबहादुर अर्यालले सङ्घीय निजामती कर्मचारी सम्बन्धी विधेयकमा प्रतिवेदन समावेश गर्ने कार्यमा आफ्नो संलग्नता नभएको दाबी गरेका छन् । रातोपाटीमा उनको संलग्नतामा विधेयक...

दही चिउरा

‘द्वैध चरित्रका मान्छे धेरै देख्छु,’ अनन्तरामले झस्काए । धमाधम दही चिउराको कार्यक्रम चलिरहेको थियो । उता रमणकी श्रीमतीलाई दही–चिउरा खुवाउन ससुराली पक्ष उपस्थित थिए । संयोग पनि कति मिठो, असार पन्ध्र...

जुम्लाको कृषि संकट : जलवायु परिवर्तनको चर्को यथार्थ

प्रकाश ढुङ्गाना हालै गरिएको एक सामुदायिक सर्वेक्षणको निष्कर्षले जुम्ला जिल्लाका ग्रामीण घर–परिवारका लागि जलवायु परिवर्तन एक गहिरो र चर्को यथार्थ बनेको स्पष्ट देखाएको छ । प्रत्येक सहभागीले स्थानीय मौसममा देखिएको परिवर्तनको...

मेरा बा

मेरा बा पौरखी छन् मेहनती छन् यति मात्र होइन साहसी पनि जस्तोसुकै कठिन परिस्थिति होस् हाँसीहाँसी सहिदिन्छन् बा नथाक्छन् न भाग्छन् डटेर सामना गर्छन् हरेक चुनौती र समस्याहरू जीवनका लक्ष्य र गोरेटाहरू पछ्याइरहन्छन् अनवरत हरेक बिहानीमा हलगोरु नारेर खेतबारीमा दौडिने मेरा...

ग्वार्को ओभरपास पछि कुन ओभरपास ?

१) ग्वार्को प्रयोगकर्तालाई ओभरपास सञ्चालनपछि जाममा बस्नुपरेको छैन । खुसी हुनु स्वाभाविक हो । २) सातदोबाटो, कोटेश्वर प्रयोगकर्ताले ग्वार्को ओभरपासपछि थप जाम हुन थालेको अनुभव गरेका छन् । ३) एकान्तकुना वा बल्खुचोक...

विमुक्ति : विविधतायुक्त रोचक विषयहरू समेटिएको एक सामाजिक उपन्यास

सधैँजस्तै कार्यालयको आफ्नै कार्यकक्षमा काममा रहेकै अवस्थामा बैंकका सहकर्मी मित्र झम्क तिमल्सिना कोठामा प्रवेश गर्नुहुन्छ र एउटा किताब मलाई दिँदै भन्नुहुन्छ, ‘सर मेरो साना प्रयास, हजुरलाई सम्झना स्वरूप ।’ किताब...

गजल : इज्जत र प्रतिष्ठा हजारमा भेटियो

बस्नेत काजी भारद्वाज इज्जत र प्रतिष्ठा हजारमा भेटियो, चरित्र बेच्दाबेच्दै बजारमा भेटियो । देशमा केही गर्छु भन्ने देशमा छैन, मर्दै छ खाडी र कतारमा भेटियो । कपट, माफिया र भ्रष्टका दिन छन्, इमानदारको घाँटी तरबारमा भेटियो...

मृत्यु संस्कार : शोकको संस्कार कि प्रदर्शनको मञ्च ?

मृत्यु जीवनको अवश्यम्भावी सत्य हो । यो संसारको कुनै पनि शक्तिले परिवर्तन गर्न नसक्ने प्राकृतिक नियम हो । विशेष गरी हिन्दु दर्शनमा आत्माले भौतिक शरीर त्याग्ने रूपमा मृत्युलाई बुझिन्छ । मृत...

गजल : सकियो मेरो त सकियो यो जवानी सकियो

विक्रम तिरुवा सलिन सकियो मेरो त सकियो यो जवानी सकियो, मध्यरात भयो जिन्दगी र बिहानी सकियो । आधा कोपिलामै चुस्यौ फूल हुँदा चुड्यौ, रसविनाकी भएँ अनि तिम्रो मनोमानी सकियो । जब आफ्नै आँखाले देह व्यापार...

शरणार्थी

पन्छाएर अन्धकारको युग लम्किनु छ नयाँ गन्तव्य धर्तीमाथि पाइला राखी बचाउनु छ जीवनचक्र छानो देख्छु खुला आकाश आफ्नै शिरमाथि ! अदम्य साहसले मुटु दह्रो पारी लम्किनु छ नौलो परिवेश बटुल्नु छ बाँच्ने साथ र सारथि हिँडेर कहिले नथाक्ने, शून्यतामा अर्थ...

दुई गजल

विशाल बिहानी १) बुझेको छु, मैले दुखाइ हजुरको, छु हाँसेको, पीडा लुकाइ हजुरको । जोगाइराख्नेछौँ यो माया जीवनभर, छ आशा–भरोसा मलाई हजुरको । बाआमा तपाईंको घट्दैन कहिले, सगरमाथाजस्तो उचाइ हजुरको । ममाथि करोडौँ लगानी गरेको, यहीँ नाम हो बा...

समालोचनात्मक चिन्तन र नेपाली समाज

विचारको व्युत्पत्ति मात्र संसारको अत्यन्त उपलब्धिमूलक कार्य होइन विचारले समाजलाई कुन दिशानिर्देश गर्छ र कस्तो बाटोतर्फ डोर्‍याउँछ भन्ने कुरा झनै महत्त्वपूर्ण हुन्छ । विचारहरू मानवीय सोच्ने क्षमताबाट व्युत्पन्न हुने सूत्र...

एक्लै रुँदैको घाउ

भुइँ चम्पाकोको ओछ्यानमा लम्पसार परेर उनी सोच्छिन् ऐँसेलु टिप्दा काँडाले छालामा बिस्तारै चिथोरेको सम्झिन्छिन् अरू त दृश्यमा छन् तर त्यो घाउ आकाश हेर्दै रोएकी उनी दुःखले वरिपरि घेरिएको समाजको स्मृतिमा हराएको उनी समाजसम्म कसरी आइपुगिन् ? मलाई...

गजल : चाकडी गरे मात्र पुरस्कार जित्छ

चाकडी गरे मात्र पुरस्कार जित्छ, नत्र लेखक आफ्नै संसार जित्छ । रचनाकार रचनामा रमाउँछ सुन, सिर्जना वर्षौं बाँच्छ विचार जित्छ । अरे ठेकेदार हो सुन यो वास्तविकता, जो आशा राख्दैन उसले हार जित्छ । म लेख्छु...

२०३२ सालमा बनेको ट्रलीबसको ११ तथ्य

१) चीन सरकारको सहयोगमा २०३२ सालमा त्रिपुरेश्वर–माइतीघर–सूर्यविनायकसम्मको १४ किलोमिटरमा विद्युतीय ट्रलीबस निर्माण गरिएको थियो । ओभरहेड तारबाट ऊर्जाले चार्ज हुँदै ट्रलीबस चल्यो । काठमाडौँको त्रिपुरेश्वरदेखि भक्तपुरको सूर्यविनायकसम्म १३ किलोमिटर रुटमा...

गेउरिया खोलामा पक्की पुल बनेसँगै आवागमन सहज

विद्यार्थी कुटपिट गरी घाइते बनाएको आरोपमा शिक्षक पक्राउ

भारतबाट ल्याउँदै गरेको खैरो हेरोइनसहित युवक पक्राउ

नेकपा मोरङको एकता भेला, ७९९ सदस्यीय जिल्ला कमिटी गठन

‘अम्लेखगञ्ज–रक्सौल रेल्वे र चिनी मिलको जग्गा सरकारी जमिनमा बस्नेहरूलाई वितरण गर्न सकिन्छ’

मधेसमा तीन दलीय गठबन्धन कायम रहने मुख्यमन्त्री यादवको दाबी

रौतहटमा खोलामा डुबेर बालकको मृत्यु

लागुऔषधसहित भारतमा दुईजना पक्राउ

दुई हजार एम्बुलेन्स थन्किए

थानाभर्‍याङ क्षेत्रमा पुरुष मृत अवस्थामा फेला

होस्टललाई नियमन गर्दै स्थानीय प्रशासन

भोटेकोसीमा गाडी खसेपछि खोजी तथा उद्धारमा खटेकालाई हौसला दिन गृहमन्त्री घटनास्थलमै पुगे

गण्डकीमा सत्ताको चाबी बोकेर के गरिरहेको छ राप्रपा–प्रलोपा ?

एमाले लुम्बिनी प्रदेश कमिटीको आठौँ पूर्ण बैठक कपिलवस्तमा

मोबाइल नदिएको निहुँमा साथीको हत्या

महानगरको प्रतिवेदनप्रति पोखराका सुकुमबासी असन्तुष्ट

रोल्पामा पहिरोमा पुरिएर बेपत्ता भएका दुई जनाको शव भेटियो

लुम्बिनीमा नयाँ सरकारबारे अझै औपचारिक छलफल सुरु भएन

यात्रुलाई बासी खाना खुवाउने होटललाई २५ हजार जरिवाना

लुम्बिनी प्रदेश : कांग्रेसका मन्त्रीहरूले भोलि सामूहिक रूपमा राजीनामा बुझाउने

प्रदेश चलाउने केन्द्रीकृत मानसिकता भत्काउनुपर्छ : शाही

एमाले कर्णालीले भन्यो- ‘नेकपाकै कारण मुख्यमन्त्रीले राजीनामा दिनुपर्‍यो, केन्द्रको निर्णय हामीलाई पचेको छैन’

कर्णालीमा नयाँ मुख्यमन्त्री नियुक्तिका लागि प्रक्रिया अघि बढ्यो, प्रदेश प्रमुखद्वारा आह्वान

कँडेलले भने- तपाईं पहल गर्नुस् म तयारै छु भनेकै हो

शहीद दशरथचन्द स्वास्थ्य विज्ञान विश्वविद्यालयका उपकुलपति र रजिस्ट्रार नियुक्ति विवादमा

गौरीफन्टा नाकामा ‘बोर्डर इन्टरयाक्सन टिम’ परिचालन

‘२५ गतेभित्र सुदूरपश्चिममा नयाँ सरकार बन्छ'

बेड मागेर विश्वविद्यालय चलाउने कि आफ्नै अस्पतालबाट सुरु गर्ने ?

सबै सवारीसाधनका लागि कहिले खुला हुन्छ नागढुंगा सुरुङमार्ग ?

तीनबुँदे सहमतिलाई लिएर माधव समूह नै विभाजित

प्रचण्डबाट आङ्बोलाई जहिल्यै धोखा !

कर्णाली नेकपाका सचेतक भन्छन्‌ : एमालेसँगको सहकार्य सहज तरिकाले अघि बढ्ला जस्तो लाग्दैन

'हामीलाई अपराधी बनाइयो, माग पूरा नभए श्रमिक पठाउने सम्पूर्ण प्रक्रिया ठप्प पार्छौँ'